Ереван, 21.Май.2018,
--
:
--
,

Ամեն մեկն ունի իր 1+1-ը. անհատականության բանաձև` ըստ հեքիաթագիր Արմինե Անդայի

«Արվեստի կանացի պրոֆիլը» նախագծի այսօրվա հյուրը հեքիաթից է: Մեզանում առաջին հեքիաթային վեպի`«Անկիմյուրի բնակիչների» հեղինակ Արմինե Անդան հուսով է` այն, որ գիրքը դեռ շատ քչերն են կարդացել, պատճառն է միայն նրա, որ «առաջինը» միշտ էլ դիմադրության է արժանանում, նորը դժվարությամբ է ընդունվում: - «Լինում է, չի լինում»… սովորաբար հեքիաթները այսպես են սկսվում, բայց ոչ Ձեր հեքիաթը: Պատճառն այն է, որ դուք հանո՞ւմ եք «չլինելու» հավանականությունը: - «Չլինելու» տարրը ինձ համար միշտ հանված է: Ես սկսում եմ հեքիաթը ինչ-որ հերոսի մասին պատմելով: Ճիշտն ասած` երբ սկսեցի պատմել Մյուսետի մասին (Մյուսետը Անկիմյուրի բնակիչ է, նրա թարթիչներն այնքան երկար են, որ երևում են երկրի բոլոր պատուհաններից), չէի մտածում, որ շարունակություն կգրեմ: Մյուսետից հետո նույն կերպ սկսեցի պատմել նիմբլյումների մասին (Անկիմյուրի երաժիշտները, որ ունեն մեծ, եռանկյունաձև ականջներ), հետո մյուս մյուս հերոսների մասին, և երբ հերթը հասավ մաթեմատիկոս տասնոտնուկներին ու պարզվեց, որ Անկիմյուրի մաթեմատիկան բոլորովին այլ է, քան մյուս աշխարհներինը, հասկանալի դարձավ, որ ես գրում եմ մի ամբողջ միկրոտիեզերքի մասին: - Ինչո՞ւ  իբրև ծածկանուն ընտրեցիք  հենց պալլա Անդայի անունը: Արդյոք որովհետև նա արեց մի բան, որ չէ՞ր կարելի (պալլաները նման էին փերիների ու թիթեռների, բայց ոչ մեկն էին, ոչ էլ մյուսը: Նրանք չպետք է լսեին երաժշտություն, բայց Անդան, ուզում էր և ի վերջո լսեց ու հալվեց): - Մի կողմից` այո, բայց նա ոչ միայն արեց մի բան, որ չէր կարելի, այլ մի բան, որ դարձել էր իր երազանքը, նա գնաց երազանքի հետևից: Չէի ասի, թե Անդային մյուս հերոսներիցս գերադասել եմ: Ճիշտն ասած, երբ սկսեցի մտածել, թե որ հերոսուհուս անունը վերցնեմ, երկու պատճառով Անդային ընտրեցի: Առաջին պատճառը շատ բանալ է` որովհետև նրա անունը նույնպես «Ա»-ով էր սկսվում, իսկ երկրորդ պատճառը, ճիշտն ասած, չեմ ասի, գաղտնիք կպահեմ, գուցե երբևէ մեկը կկռահի: - Արդեն մի քիչ հիշատակեցիք Անկիմյուրի յուրօրինակ մաթեմատիկայի մասին: Բացի մաթեմատիկան, ուշադրության եք արժանացրել նաև երաժշտությանը, փիլիսոփայությանը, թատրոնին, ֆիզիկային, քիմիային, պարին, բանաստեղծությանը, նկարչությանը… Սրա՞նք են այն բաղադրատարրերը, որ պետք է լինեն  իդելական երկրի մշակույթում: - Չէի ասի, թե դա նախորոք որոշել էի, բայց գուցե իրոք դրա մեջ կա իմ այն մոտեցումը, թե երկրի համար ինչը պիտի կարևոր լինի: - Իսկ ինչո՞ւ են արվեստի այդ ճյուղերն այդքան մենաշնորհային: Նիմբլյումները երաժիշտներ են, տասնոտնուկները` մաթեմատիկոսներ, Անկիմյուրի նախկին թագավորները` դերասաններ և այլն: - Նրանցից յուրաքանչյուրը տիրապետում է և կապված է մի որևէ մշակութային ֆենոմենի: Դա ոչ թե մենաշնորհ է, այլ առաքելություն, ուժ, ամենակարող կողմ, միևնույն ժամանակ` պատասխանատվություն: - Երբ նայեցի Անկիմյուր քաղաքի քարտեզին, Թամանյանի «Արևային քաղաքի» մոդելը տեսա: Բոլոր ճանապարհները դուրս են գալիս մի կետից` կենտրոնից, գնում  ինչ-որ տեղ, հետ են գալիս որպես մեկ այլ բան ու իրենց հետ բերում են այդ նորը (տես` նկար 3): - Այո, թեև իմ մոդելը «փակվող փաթիլ»-ն է, որն իրոք շատ նման է արևին հենց այն սկզբունքով որը նշեցիք: Կա կենտրոն, որտեղ բոլորը միանում են, և կան ուղիներ, այսինքն, յուրաքանչյուրը նաև կարող է գնալ իր ճանապարհով: Իսկ թե ինչու եմ ընտրել փաթիլը, և ոչ թե արևը, կասեմ, որ, ինչպես նկատել եք, Անկիմյուրում կես տարին ամառ է, մյուս կեսը` ձմեռ, բայց ես հատկապես շատ եմ սիրում Անկիմյուրի ձմեռները: -Անկիմյուրում մի օր երկիր են հայտնաբերում, որն այնքան փոքր է, որ չի երեւում, և բնակիչներն իրենց աշխարհում այդ նոր աշխարհը մի օր գտնում, մի օր կորցնում են: Ի՞նչ է սա խորհրդանշում: - Սա առաջին հերթին խորհրդանշում է այն, որ մենք մեր շուրջը հաճախ իրոք շատ կարևոր բաներ չենք նկատում և այդ կարևոր բաները գտնելու համար, կարծում եմ, իրոք պետք է «ճանապարհորդել», ինչի ժամանակ հենց Սարսունելը հայտնաբերեց այդ աշխարհը: Ճանապարհորդել ասելով պետք չէ հասկանալ մի կետից մեկ այլ կետ գնալ, այլ այն, որ դա խորհրդանշում է մարդու կատարելագործումը, վերափոխումը, ի վերջո դա համարձակություն է մի բան թողնել գնալու և մեկ այլ բան գտնելու: - Գուցե նաև պրագմատիկ չլինելո՞ւ, ինչի մասին է, կարծում եմ, Անկիմյուրի մաթեմատիկան (տասնոտնուկներն ունեն 10 ոտք ուրեմն 2 տասնոտնուկ միասին ունեն 20 ոտք, և ուրեմն, տասնոտնուկների 1+1-ը հավասար է 20-ի): - Պրագմատիզմը հասկանալի է, բայց վտանգավոր: Երեխաների դեպքում է սա հատկապես վտանգավոր, քանի որ նրանք վերցնում են եղած կարծրատիպերը և էլ չեն փնտրում իրենցը, թե իսկ իրենք ինչ են ուզում, սիրում, երազում, սա մի տեսակ սպանում է սեփական 1+1-ը գտնելու ձգտումը: Ամեն մեկն ունի իր 1+1-ը. սա անհատականության բանաձևն է: - Սրա՞ն է հղում նաև դեղին ճամպրուկի պատմությունը (Անկիմյուրում կար մի դեղին ճամպրուկ, որը մի միլիմետրից էլ փոքր էր, նա կարծում էր, որ անպետք է, բայց ամենավերջում պարզվեց, որ ինքն է եղել Անկիմյուր երկրի չափման միավորը): - Անկիմյուրում չկա ոչ մի անկարևոր բան, և մեկ միլիմետրից էլ փոքրիկ ճամպրուկի` երկրի չափման միավոր լինելը սրա ամենավառ օրինակն է: Երևի սա ևս ապացույցն է այն բանի, որ հեքիաթի դերն է ավելի կատարյալ աշխարհ ստեղծելը: Լարա Առաքելյան
loading...
Депутат в шелках и миллиардных долгах Данные ЦАМТО ошибочны- у Армении есть “Искандер” и “БУК” Министр обороны доложил президенту о старте новой программы социальной помощи семьям погибших или ставших инвалидами военнослужащих Карен Карапетян подчеркнул важность проектов, направленных на качественные изменения в сфере ИТТ Саакашвили уходит с поста губернатора Одесской области, виной тому – Порошенко Телеканал «Россия»: Россия и Армения ведут честную игру КРОУ склонна к снижению тарифа на электроэнергию Республиканская партия Армении не пойдет на кардинальные изменения во внешней или внутренней политике Виталий Баласанян назначен секретарем Совбеза НКР Для необеспеченных слоев населения тариф на газ составил 100 драмов Обновление ОДКБ идет на пользу Армении Президент потребовал постоянного внимания к регулированию дорожного движения "Газпром Армения" представила основные цели и факторы изменения газовых тарифов Азербайджан применил на линии соприкосновения гранатометы Армения – единственная в мире страна, где «воров в законе» не сажают – российская пресса «Газпром Армения» обратится в КРОУ по вопросу о пересмотре газовых тарифов Азербайджан более 55 раз нарушил режим перемирия Новая книга о Карсе и необходимости переосмыслить идею независимости Первопрестольный Эчмиадзин хотел бы видеть на престоле Константинопольского патриарха епископа Саака Машаляна Российские и сирийские ПВО выдворили турок из воздушного пространства Сирии Китайский М20 не может стать реальным конкурентом «Искандера»: его качество сомнительно Согласится ли Гагик Царукян возглавить новую партию? Новое кадровое назначение: главу ГСБПП Армена Айрапетяна сменит Ишхан Карапетян В приграничном Кохбе освящена новая церковь Сурб Григор Лусаворич Тема карабахского урегулирования уже давно не обсуждается в ходе встреч президентов (видео)
Сегодня За неделю За месяц
website by Sargssyan