Երևան, 21.Հուլիս.2017,
--
:
--
,

Ամեն մեկն ունի իր 1+1-ը. անհատականության բանաձև` ըստ հեքիաթագիր Արմինե Անդայի

«Արվեստի կանացի պրոֆիլը» նախագծի այսօրվա հյուրը հեքիաթից է: Մեզանում առաջին հեքիաթային վեպի`«Անկիմյուրի բնակիչների» հեղինակ Արմինե Անդան հուսով է` այն, որ գիրքը դեռ շատ քչերն են կարդացել, պատճառն է միայն նրա, որ «առաջինը» միշտ էլ դիմադրության է արժանանում, նորը դժվարությամբ է ընդունվում: - «Լինում է, չի լինում»… սովորաբար հեքիաթները այսպես են սկսվում, բայց ոչ Ձեր հեքիաթը: Պատճառն այն է, որ դուք հանո՞ւմ եք «չլինելու» հավանականությունը: - «Չլինելու» տարրը ինձ համար միշտ հանված է: Ես սկսում եմ հեքիաթը ինչ-որ հերոսի մասին պատմելով: Ճիշտն ասած` երբ սկսեցի պատմել Մյուսետի մասին (Մյուսետը Անկիմյուրի բնակիչ է, նրա թարթիչներն այնքան երկար են, որ երևում են երկրի բոլոր պատուհաններից), չէի մտածում, որ շարունակություն կգրեմ: Մյուսետից հետո նույն կերպ սկսեցի պատմել նիմբլյումների մասին (Անկիմյուրի երաժիշտները, որ ունեն մեծ, եռանկյունաձև ականջներ), հետո մյուս մյուս հերոսների մասին, և երբ հերթը հասավ մաթեմատիկոս տասնոտնուկներին ու պարզվեց, որ Անկիմյուրի մաթեմատիկան բոլորովին այլ է, քան մյուս աշխարհներինը, հասկանալի դարձավ, որ ես գրում եմ մի ամբողջ միկրոտիեզերքի մասին: - Ինչո՞ւ  իբրև ծածկանուն ընտրեցիք  հենց պալլա Անդայի անունը: Արդյոք որովհետև նա արեց մի բան, որ չէ՞ր կարելի (պալլաները նման էին փերիների ու թիթեռների, բայց ոչ մեկն էին, ոչ էլ մյուսը: Նրանք չպետք է լսեին երաժշտություն, բայց Անդան, ուզում էր և ի վերջո լսեց ու հալվեց): - Մի կողմից` այո, բայց նա ոչ միայն արեց մի բան, որ չէր կարելի, այլ մի բան, որ դարձել էր իր երազանքը, նա գնաց երազանքի հետևից: Չէի ասի, թե Անդային մյուս հերոսներիցս գերադասել եմ: Ճիշտն ասած, երբ սկսեցի մտածել, թե որ հերոսուհուս անունը վերցնեմ, երկու պատճառով Անդային ընտրեցի: Առաջին պատճառը շատ բանալ է` որովհետև նրա անունը նույնպես «Ա»-ով էր սկսվում, իսկ երկրորդ պատճառը, ճիշտն ասած, չեմ ասի, գաղտնիք կպահեմ, գուցե երբևէ մեկը կկռահի: - Արդեն մի քիչ հիշատակեցիք Անկիմյուրի յուրօրինակ մաթեմատիկայի մասին: Բացի մաթեմատիկան, ուշադրության եք արժանացրել նաև երաժշտությանը, փիլիսոփայությանը, թատրոնին, ֆիզիկային, քիմիային, պարին, բանաստեղծությանը, նկարչությանը… Սրա՞նք են այն բաղադրատարրերը, որ պետք է լինեն  իդելական երկրի մշակույթում: - Չէի ասի, թե դա նախորոք որոշել էի, բայց գուցե իրոք դրա մեջ կա իմ այն մոտեցումը, թե երկրի համար ինչը պիտի կարևոր լինի: - Իսկ ինչո՞ւ են արվեստի այդ ճյուղերն այդքան մենաշնորհային: Նիմբլյումները երաժիշտներ են, տասնոտնուկները` մաթեմատիկոսներ, Անկիմյուրի նախկին թագավորները` դերասաններ և այլն: - Նրանցից յուրաքանչյուրը տիրապետում է և կապված է մի որևէ մշակութային ֆենոմենի: Դա ոչ թե մենաշնորհ է, այլ առաքելություն, ուժ, ամենակարող կողմ, միևնույն ժամանակ` պատասխանատվություն: - Երբ նայեցի Անկիմյուր քաղաքի քարտեզին, Թամանյանի «Արևային քաղաքի» մոդելը տեսա: Բոլոր ճանապարհները դուրս են գալիս մի կետից` կենտրոնից, գնում  ինչ-որ տեղ, հետ են գալիս որպես մեկ այլ բան ու իրենց հետ բերում են այդ նորը (տես` նկար 3): - Այո, թեև իմ մոդելը «փակվող փաթիլ»-ն է, որն իրոք շատ նման է արևին հենց այն սկզբունքով որը նշեցիք: Կա կենտրոն, որտեղ բոլորը միանում են, և կան ուղիներ, այսինքն, յուրաքանչյուրը նաև կարող է գնալ իր ճանապարհով: Իսկ թե ինչու եմ ընտրել փաթիլը, և ոչ թե արևը, կասեմ, որ, ինչպես նկատել եք, Անկիմյուրում կես տարին ամառ է, մյուս կեսը` ձմեռ, բայց ես հատկապես շատ եմ սիրում Անկիմյուրի ձմեռները: -Անկիմյուրում մի օր երկիր են հայտնաբերում, որն այնքան փոքր է, որ չի երեւում, և բնակիչներն իրենց աշխարհում այդ նոր աշխարհը մի օր գտնում, մի օր կորցնում են: Ի՞նչ է սա խորհրդանշում: - Սա առաջին հերթին խորհրդանշում է այն, որ մենք մեր շուրջը հաճախ իրոք շատ կարևոր բաներ չենք նկատում և այդ կարևոր բաները գտնելու համար, կարծում եմ, իրոք պետք է «ճանապարհորդել», ինչի ժամանակ հենց Սարսունելը հայտնաբերեց այդ աշխարհը: Ճանապարհորդել ասելով պետք չէ հասկանալ մի կետից մեկ այլ կետ գնալ, այլ այն, որ դա խորհրդանշում է մարդու կատարելագործումը, վերափոխումը, ի վերջո դա համարձակություն է մի բան թողնել գնալու և մեկ այլ բան գտնելու: - Գուցե նաև պրագմատիկ չլինելո՞ւ, ինչի մասին է, կարծում եմ, Անկիմյուրի մաթեմատիկան (տասնոտնուկներն ունեն 10 ոտք ուրեմն 2 տասնոտնուկ միասին ունեն 20 ոտք, և ուրեմն, տասնոտնուկների 1+1-ը հավասար է 20-ի): - Պրագմատիզմը հասկանալի է, բայց վտանգավոր: Երեխաների դեպքում է սա հատկապես վտանգավոր, քանի որ նրանք վերցնում են եղած կարծրատիպերը և էլ չեն փնտրում իրենցը, թե իսկ իրենք ինչ են ուզում, սիրում, երազում, սա մի տեսակ սպանում է սեփական 1+1-ը գտնելու ձգտումը: Ամեն մեկն ունի իր 1+1-ը. սա անհատականության բանաձևն է: - Սրա՞ն է հղում նաև դեղին ճամպրուկի պատմությունը (Անկիմյուրում կար մի դեղին ճամպրուկ, որը մի միլիմետրից էլ փոքր էր, նա կարծում էր, որ անպետք է, բայց ամենավերջում պարզվեց, որ ինքն է եղել Անկիմյուր երկրի չափման միավորը): - Անկիմյուրում չկա ոչ մի անկարևոր բան, և մեկ միլիմետրից էլ փոքրիկ ճամպրուկի` երկրի չափման միավոր լինելը սրա ամենավառ օրինակն է: Երևի սա ևս ապացույցն է այն բանի, որ հեքիաթի դերն է ավելի կատարյալ աշխարհ ստեղծելը: Լարա Առաքելյան
loading...
Հըզբոլլահը լակմուսի թուղթ՝ ռուս–իրանական հարաբերություններում Բոլոր ազգերի մեջ հայ մայրիկն առաջին մրցանակի հաղթող Կևորկ Ափկարյան. «Մենք հայավարի չենք աշխատում. մենք եվրոպական որակ ենք ապահովում» Որպեսզի մարդիկ տարբերեն իրական իրողությունը Հ1–յան իրողությունից Ֆիրդուսի բնակիչ. «Մեր դիմաց դուբինկաներով ոստիկաններ էին կանգնել, մենք հանցագործնե՞ր ենք» Սևանի մակարդակը մոտ մեկ ամսվա մեջ իջել է 7 սանտիմետրով ՀՀ քաղաքացու որդին՝ Ռուսաստանում ԱՄՆ դեսպան. Բաքվում հիստերիա է «Հայաստան» գրությամբ շապիկով իրանցի զբոսաշրջիկն իրարանցում է առաջացրել Բաքվում Օրվա կադրը Despacito երգն արգելվել է Մալազիայի պետական հեռուստառադիոյի եթերում Հնդկաստանի նախագահ Է դարձել Ռամ Նաթ Քովինդը Չի կարելի մարդուն ստիպել լեզու սովորել, որը նրա մայրենին չէ. Պուտին Մատենադարանը վերակազմավորվում է հիմնադրամի «Բարսելոնայի» նախագահն անհանգստացած է և հանդիպել է Նեյմարի հետ, ՊՍԺ-ն անհավանական առաջարկ է արել ՉՄԳ. ՄՅՈւ-ի հավանական մեկնարկային կազմը Մանչեսթեր Սիթիի հետ խաղում Դոնբասում զոհվել է 9 և վիրավորվել 5 ուկրաինացի զինվորական Տարոն Մարգարյանին շնորհվել է Ճարտարի պատվավոր քաղաքացու կոչում Առաջին բանակային զորամիավորումում անցկացվել է հրամանատարական հավաք ՊՊԾ գնդի գործով 15 ամբաստանյալներ 10 ժամով հեռացվեցին դատական նիստերի դահլիճից Հայաստանն էլեկտրոնային առողջապահության համակարգը կոնցեսիոն կառավարման է հանձնում մասնավորին Աշոտ Ղուլյանն ամերիկահայ երիտասարդների հետ քննարկել է Արցախ-Սփյուռք կապերը Արցախի խորհրդարանը քննարկել է արտահերթ նստաշրջան գումարելու հարցը 200 տարի առաջ մահացավ Մանուկ Բեյը` հռչակավոր մեծահարուստն ու դիվանագետը. «Ադեվարուլ» թերթի անդրադարձը Արցախի ԱԺ փոխնախագահն ընդունել է սփյուռքահայ մի խումբ երիտասարդների Ցանկանում ենք հաղթել բոլոր խաղերում, կապ չունի թե մրցակիցը «Սիթի»-ին է, «Ռեալ»-ը թե «Բարսելոնա»-ն. Հենրիխ Մխիթարյան
Այսօր Այս շաբաթ Այս ամիս
website by Sargssyan