Yerevan, 10.December.2018,
--
:
--
,

Կոմիտա՞սը, թե Արմենչիկը. ո՞րն է մեր դեմքը


Թումանյանի անվան պետական տիկնիկային թատրոնի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար Ռուբեն Բաբայանը պատասխանել է «Փաստ»–ի հարցերին

– Պարո՛ն Բաբայան, հասարակությունը կրկին զարմացավ, հետո զայրացավ ու քննարկեց հերթական մեդալակիրներին՝ մասնավորապես Դիանա Գրիգորյանին: Ի՞նչ երևույթի ենք ականատես լինում: Հաշվի առնելով նախորդ մեդալակիրներին, զարմանալու առիթ, ըստ էության, չպետք է լիներ:

– Չէ: Քանի դեռ մարդը զարմանում է՝ ապրում է: Դա լավ է, որովհետև եթե դադարի զարմանալ, կյանքն անհետաքրքիր կդառնա: Մեծ իմաստ չեմ տալիս ո՛չ կոչումներին, ո՛չ շքանշաններին: Դրանք ավելի շատ բնորոշ են ավտորիտար համակարգերին, երբ պետությունը փորձում է որոշակի շրջանակների մեջ պահել անձանց և թելադրել իր արժեքային համակարգը, որը, կարծում եմ, այդքան էլ ճիշտ չէ: Ինչ վերաբերում է կոնկրետ դեպքին՝ այդ ամենի հետ ծանոթացա աղմուկի արդյունքում, որովհետև սերիալներ չեմ դիտում: Այստեղ ավելի կարևոր հարց կա, որովհետև, բոլոր դեպքերում, «Մովսես Խորենացի» մեդալը նախատեսված է մշակույթով զբաղվող մարդկանց գնահատելու համար: Իսկ ի՞նչ է մեզ համար մշակույթը, որպես ի՞նչ ենք այն ընկալում: Ժամա՞նց է, կոմերցիա՞, ի՞նչ գումար է նա բերում, ի՞նչ ռեյտինգ ունի: Թե՞ մշակույթն ունի այլ չափորոշիչներ: Կոչումների և պարգևների հարցում գալիս են պետության կողմնորոշիչները: Ի՞նչն է պետությունն առաջնային համարում: Կարծում եմ՝ այստեղ մեծ խառնաշփոթ կա: Զուտ մասսայական մշակույթ, ժամանց… «Արվեստի և մշակույթի կապիտալիզացիա» գաղափարախոսության մեջ սա տեղավորվում է: Աշխատելու հնարավորություն է տալիս, ռեյտինգ կա և այլն: Իսկ այլ կողմում կա, օրինակ, դասական երաժշտության քառյակ, որը ոչ մի եկամուտ չի բերում, հեռուստատեսությամբ չի ցուցադրվում, որովհետև ռեյտինգ չունի և այդ գաղափարախոսության մեջ անիմաստ է: Այստեղ շատ կարևոր է որոշել, թե ո՞րն է մեզ համար կարևորը: Այն, որ յուրաքանչյուրն իր ճաշակից ելնելով իր ուզածը պետք է ստանա՝ միանշանակ է, բայց կան բաներ, որոնց վրա պետությունն է իր ձեռքը դնում: Օրինակ՝ հովանավորում են սիմֆոնիկ նվագախումբը կամ թատրոնը, մնացածներն էլ թող իրենց պահեն: Այն կարևորագույն օղակները, որոնք տալիս են երկրի, ազգի ու քաղաքակրթության քո դեմքը, պետությունը պարտավոր է պահել: Մեծ խառնաշփոթ է: Պետությունը չպետք է պարգևատրի նրանց, ովքեր ներկայացնում են տարբեր խավերի ճաշակը: Երբ վերջապես որոշենք, թե որն է մեր դեմքը, Կոմիտասը՞, թե Արմենչիկը, շատ բան կհասկանանք: Կարող ենք, իհարկե, ասել, որ մեր դեմքը և՛ Կոմիտասն է, և՛ Արմենչիկը, բայց պետությունը հենց նրա համար է, որ ասի՝ Արմենչիկ կա, բայց Կոմիտասը մեզ համար ավելի կարևոր է:

– Իսկ պետության դիրքորոշումն իրական արվեստը ճանաչելի դարձնելու առումով որքանո՞վ է կարևոր:

– Մենք գիտենք, որ կոչումներ, պարգևներ տալու հրամանագրերը նախագահն է ստորագրում: Բայց որևէ երկրի նախագահ կամ վարչապետ չի կարող համարվել մշակույթի, կրթական և այլ ոլորտների շատ լավ մասնագետ, ով ունի նաև բացարձակ ճաշակ արվեստի բոլոր ճյուղերում: Ուրեմն՝ պետք է հանձնաժողով լինի, որը պետք է նման հարցերով զբաղվի ու կրի այն պատասխանատվությունը, թե ում է առաջարկում: Բայց չկա այդ կառույցը: Այստեղ ուրիշ բան կա: Ինչ–որ մեկի համար խնդրում են, ինչ–որ մեկին լավություն են անում, կամ ինչ–որ մեկը թելադրում է իր ճաշակը՝ ելնելով այն գաղափարախոսությունից, թե պիտանի է միայն այն, ինչը եկամուտ է բերում, իսկ այն, ինչը չի բերում, պետք չէ:

– Շատերը կարծում են, որ այսուհետ պատիվ չի բերի ինչ–որ մեդալով շնորհվելը, որովհետև այն այսուհետ արժեզրկված է:

– Ես ավելի թեթև եմ մոտենում հարցին: Եվ ստացողները, և նրանք, ովքեր մերժում են, իրականում մեծ արժեք են տալիս այսքան մեծ արժեք չներկայացնող երևույթին: Սա միայն մեր խնդիրը չէ՝ սա աշխարհում վաղուց կա: Այս համատեքստում վերջերս խորհուրդ տվեցի կարդալ Գի դը Մոպասանի «Պարգևատրվել է շքանշանով» պատմվածքը, որը նա գրել է մոտ 120 տարի առաջ: Պատմվածքում կտեսնեք, որ շատ ընդհանուր բաներ կան: Երբ համար մեկ համաշխարհային ահաբեկիչ Յասեր Արաֆաթը Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ է ստանում, այստեղ էլ չէ՞ ինչ–որ բան կա: Կարծում եմ՝ հիմնական լուծումը չկարևորելն է: Կյանքում շատ ավելի կարևոր բաներ կան, քան շքանշաններն ու դրա շուրջ մեծ աղմուկ բարձրացնելը, և աղմուկի արդյունքում էլ տեղափոխվել այն նույն դաշտի մեջ՝ ինչն այդ մարդը քարոզում է իր սերիալներում: Եթե մենք բացարձակ հայհոյանքի և վիրավորանքի ենք անցնում, ցույց ենք տալիս, որ հենց այդ սերիալով դաստիարակված սերունդն ենք:

Աննա Բադալյան
«Փաստ օրաթերթ»

loading...
Four men took own lives after webcam blackmail Katy Perry gets charity award for her work with children from Hillary Clinton Philip Morris could stop making conventional cigarettes Trump eyes ex-Goldman banker Steve Mnuchin for Treasury CIA chief warns Trump: Scrapping Iran deal 'height of folly' Thousands 'miss out on stroke treatment' Samsung Electronics considers splitting firm in two South Korea's President Park 'willing to resign' Brazil Chapecoense football team in Colombia plane crash Bird flu: Netherlands culls 190,000 ducks Trump dismisses Wisconsin recount drive as 'scam' Fidel Castro death: Cubans mourn ex-leader Women in science pledge to combat hate Black Friday and Cyber Monday: Five tips for spotting a bargain Lung cancer cells spread like unanchored tents, study says Abducted California woman Sherri Papini found after three weeks Brazil president Michel Temer accused of corruption Predatory bacteria can wipe out superbugs, says study Catherine Zeta-Jones takes aim at paparazzi with 'better' bikini photos Colombia signs new peace deal with Farc Israel fires: Tens of thousands flee as fires hit Haifa Shia pilgrims among more than 80 killed in IS attack in Iraq Climate changing 'too fast' for species
Today For week For Month
website by Sargssyan