Երևան, 22.Հունվար.2018,
--
:
--
,

Նոր տարի, նոր Իրա՞ն...


Դեկտեմբերի 28–ից սկսած՝ ամբողջ աշխարհի ուշադրությունը բևեռված էր մեր հարևան Իրանի ուղղությամբ: Բանն այն է, որ զարմանալիորեն հենց Մաշհադ քաղաքում բռնկված բողոքի ցույցերը, որ սկիզբ առան սոցիալ–տնտեսական լոզունգներով (Մաշհադն, ի դեպ, հայտնի է իր խիստ պահպանողականությամբ, և, որքան հասկացանք, այստեղ սոցիալական ընդվզումներ չեն եղել նույնիսկ այն ժամանակ, երբ դրանք անխուսափելի են թվացել), վերածվեցին գլոբալ ընդվզման, և ավելի քան 50 քաղաքներում սկսեցին խոսել նաև պետական կառավարման համակարգի փոփոխության վերաբերյալ: Ցավոք, ցույցերն առանձին վայրերում վերածվեցին անկարգությունների: Արդեն դեկտեմբերի 30–ից հունվարի 2–ն ընկած ժամանակահատվածում ոստիկանական ստորաբաժանումների հետ բախումներ արձանագրվեցին, որոնք առնվազն 21 մարդկանց, այդ թվում՝ 2 ոստիկանի մահվան պատճառ դարձան: Մի շարք նահանգներում իրավիճակն այնքան լարվեց, որ իրավապահները ստիպված եղան ձերբակալել 2000 քաղաքացու, իսկ անկարգությունների կոչեր հնչեցնելու մեղադրանքով՝ կասեցնել Telegram, Instagram սոցցանցերի աշխատանքը, որտեղ համակարգված և ագրեսիվ կոչերով զուգակցվող հակակառավարական քարոզչություն էր տարվում: Հետաքրքիր է նաև, որ կայծակնային արագությամբ բողոքի ակցիաներ կազմակերպվեցին նաև արտերկրում Իրանի մի շարք դեսպանատների դիմաց, և Մելբուռնից մինչև Բեռլին, Փարիզից մինչև Թբիլիսի և Աթենք՝ նույն գրչի տակից դուրս թռած տեքստեր հնչեցին: Խիստ կանխատեսելի էր նաև միջազգային արձագանքը. փոխադարձ բռնություններից զերծ մնալու կոչեր հնչեցին Թուրքիայից, Գերմանիայից, Ֆրանսիայից և Մեծ Բրիտանիայից (Մոսկվան կոչ արեց չմիջամտել Իրանի ներքին գործերին), Իսրայելն ու Սաուդյան Արաբիան անմիջապես ֆեյք–լուրերի սփռման (օրինակ՝ տասնյակ հազարավոր քաղաքացիների, այդ թվում՝ Իրանի նախկին նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադի ձերբակալության, հազարավոր քաղաքացիների մահվան և այլնի վերաբերյալ) ու կեղտոտ քաղտեխնոլոգիաների գործադրման անցան, որովհետև նման հնարավորությունն ուղղակի չէին կարող բաց թողնել, իսկ ահա ԱՄՆ–ը, իրանական ժողովրդի նկատմամբ անակնկալ «սիրով լցված» Դոնալդ Թրամփի և Ռեքս Թիլերսոնի դեմքով, անթաքույց պաշտպանության տակ առավ ցուցարարներին: Թվիթերյան գրառումներից բացի՝ Սպիտակ տունն անմիջապես հանդես եկավ նաև պաշտոնական հայտարարությամբ, որում Իրանում անցկացվող ցույցերը գնահատեց որպես «իրանցի քաջարի ժողովրդի՝ արժանապատիվ վերաբերմունքի արժանանալու, կոռուպցիային վերջ տալու, երկրում կառավարման համակարգի թափանցիկությունն ավելացնելու, տնտեսությունը զարգացնելու օրինական պահանջ»՝ խոստանալով «չմոռանալ վարչակարգի զոհերին»: Այսպիսով, Վաշինգտոնն անհարկի դոզայավորված այնքան պաթետիզմ և Իրանի ներքին գործերին միջամտելու այնպիսի անթաքույց դիրքորոշում որդեգրեց, որ իշխանությունների համար դժվար չեղավ կատարվածը Իրանի դեմ մեծ սադրանք/դավադրություն որակել: Ավելին, որքան հասկացանք սոցցանցերի պրպտումներից, այս ամենից հետո նույնիսկ իշխանությունների հանդեպ վերապահում ունեցողները միացան հունվարի 3–ի քայլարշավին, որում, ԻՌՆԱ–ի փոխանցմամբ, բոլոր խոշոր քաղաքների հանրությունը քայլարշավով դատապարտել է «ԱՄՆ–ի, Իսրայելի ռեժիմի և Ալե–Սաուդի աջակցությամբ՝ Իրանում խառնակությունների հրահրումը... հայտարարել, որ մշտապես վառ են պահելու նահատակների հիշատակը, պաշտպանելու են վիլայաթը, երբեք չարակամներին քայլեր անելու իրավունք չեն տալու՝ իրենց ուխտը վերանորոգելով Իրանի Իսլամական Հանրապետության հիմնադիր Իմամ Խոմեյնիի ու իսլամական հեղափոխության իդեալների հետ»:

Իսկապես. եթե սկսված բողոքը գնաճի դեմ էր, ինչո՞ւ այն սկսվեց ընդամենը հավկիթի աննշան թանկացումից հետո: Կամ՝ մի՞թե 10–11%–ի միջև տատանվող գնաճն իսկապես փողոց դուրս գալու և բախումների գնալու բավարար պայման է նույնիսկ արևմտյան չափանիշներով: Վերջապես՝ ինչո՞ւ նմանատիպ բողոքներ չսկսվեցին 2011–ին, երբ Իրանում գնաճն ընդհուպ 45%–ի էր հասնում: Մի՞թե պատահածն իսկապես արտաքին միջամտության արդյունք էր: Իրանի համակարգի նպատակահարմարությունը բնորոշող ժողովի քարտուղար Ռեզային հետաքրքիր բացատրություն ունի: «Մի քանի ամիս առաջ քրդական Էրբիլում ԱՄՆ ԿՀՎ հակաիրանական գործողությունների բաժնի տնօրեն Մայքլ Դի Անդրեի, «Ղեսա Սադդամի» գրասենյակի ղեկավարի (Սադդամի կնոջ եղբոր՝ Հանի Թելֆայի), Մոնաֆեղին ահաբեկչական խմբավորման և Արաբիայի ներկայացուցիչների մասնակցությամբ հատուկ նիստ է հրավիրվել… որոշել են 2017–ի դեկտեմբերի վերջին հակաիրանական գործողություններ իրականացնել և վիրտուալ միջավայրում կրքերը թեժացնելով՝ 2018–ի հունվար/փետրվարին խառնակություն տարածել ողջ Իրանում…

Որոշվել էր նաև, որ ԱՄՆ–ը մարդու իրավունքների հարցով կդիմի ՄԱԿ–ին, ապա Մոնաֆեղին ահաբեկչական խմբավորումը ասպարեզ դուրս կգա՝ Եվրոպայից պահանջելով շրջափակման ենթարկել Իրանին… Սակայն, այս պլանները ձախողվեցին... Իրանի ժողովուրդն արագորեն բաժանեց իր ուղին խառնակիչներից՝ ամուր ապտակ հասցնելով մեր թշնամիներին»,– հայտարարել է Ռեզային, ինչի հետ կապված՝ դեռ մանրամասներ կլսենք, հավանաբար: Այս պահին, ինչպես Ֆեյսբուքում հավաստում էր Իրանում գիտական կոնֆերանսի մասնակցող իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը, երկրում և հատկապես այդքան շահարկվող Խուժաստանում ամեն բան հանդարտ է: Հուսանք՝ ոչ ժամանակավորապես…




Գոհար Սիմոնյան

«Փաստ» օրաթերթ

loading...
Վահրամ Բաղդասարյանը բավական բարձր է գնահատում ՀՀ նախագահի թեկնածու Արմեն Սարգսյանի մասնագիտական որակները ՀՀ նախագահի և վարչապետի ընտրության կարգն ու ժամկետները. ներկայացնում է Արփինե Հովհաննիսյանը ՍԱՊԾ պետը վստահ է՝ Հայաստանում սննդամթերքի անվտանգության համակարգը թևակոխելու է զարգացման նոր փուլ Մխիթարյանը ծննդյան երեկոն անցկացրել է Ռայոլայի և Պոգբայի հետ «Փադինգթոնի արկածները 2»-ը` բոլոր ժամանակների ամենասիրելի ֆիլմ Ստեղծագործական աշխատանքի ժամանակ ուղեղը գործի Է դնում միանգամից մի քանի հատված Թրամփի առաջին տարվա աշխատանքի հավանության վարկանիշը ամենացածրն է ԱՄՆ-ի վերջին նախագահների շարքում Քաղցկեղի վաղ ախտորոշման նոր տեխնոլոգիա են մշակվել Դեռահասության տարիքը հարկավոր Է ավելացնել մինչեւ 24. գիտնականներ Միրգը և բանջարեղենը՝ լավագույն միջոց քաղցկեղի դեմ Սիրիայի քրդերը հայտնել են թուրքական ուժերն Աֆրինից հետ շպրտելու մասին Ֆրանսիան կոչ է անում Սիրիայում իրավիճակի հարցով ՄԱԿ-ի ԱԽ շտապ նիստ գումարել Կիևում 2017 նոյեմբերին առևանգված երկու ՀՀ քաղաքացիները ազատության մեջ են Ֆրանսիայի 2018 թվականի ռազմական բյուջեն կկազմի 34,2 մլրդ եվրո Թերեզա Մեյը բացառել է «Brexit»-ի վերաբերյալ ևս մեկ հանրաքվեի հնարավորությունը Նոր Զելանդիայի վարչապետը հղի Է եւ սպասում Է առաջնեկին Կիմ Չեն Ընը ազգի բոլոր խնդիրները կլուծի կորեացիների ուժերով Իրանական բանտում կտրել են գողության համար դատապարտված տղամարդու ձեռքը Ադրբեջանն Արցախի դեմ տնայնագործական զինամթերք է կիրառել Ֆրանսիան և Մեծ Բրիտանիան 10-հազարանոց Էքսպեդիցիոն կորպուս կստեղծեն Պատգամավորը քնել Է Brexit-ի շուրջ քննարկումների ժամանակ Կոնգրեսականները կոչ են արել Թրամփին վերականգնել շփումները ԿԺԴՀ-ի զինվորականների հետ Հանցավոր համագործակցություն ստեղծելու, սպանություններ կազմակերպելու և նախապատրաստելու համար մեղադրանքներ են առաջադրվել Կոուտինյոն հունվարին 25-ին կարող է նորամուտը նշել Բարսելոնայի կազմում Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արկ է արձակել անօդաչու թռչող սարքից
Այսօր Այս շաբաթ Այս ամիս
website by Sargssyan