Երևան, 23.Հունվար.2018,
--
:
--
,

Իր շահերից ելնելով` ՌԴ–ն քայլեր չի ձեռնարկի. ռուս–թուրքական մերձեցումն ու Արցախյան հարցը


Մեր հյուրն է թուրքագետ Ռուբեն Սաֆրաստյանը

– Պարո՛ն Սաֆրաստյան, Պուտին–էրդողան հանդիպումից հետո Թուրքիայի նախագահը նշել էր, որ երկու երկրների հարաբերությունները նոր և ավելի բարձր մակարդակի վրա են: Ի՞նչ զարգացումներ կարող են լինել, հակասությունները կվերանա՞ն:

– Իսկապես կարող ենք արձանագրել, որ ռուս–թուրքական համագործակցությունը վերջին շրջանում բավականին խորացավ, ինչը կապված է նրանց շահերի հետ, որոնք որոշակիորեն կարողանում են համադրել Սիրիայում, տնտեսական և էներգետիկ բնագավառներում: Փաստ է, որ հարաբերությունները խորանում են: Իսկ թե որքանո՞վ կսերտանան, այստեղ պետք է մի քանի հանգամանք հաշվի առնել: Առաջին՝ երկու երկրների միջև ստրատեգիական հակասությունները ոչ մի տեղ չեն կորել և այսօր էլ գոյություն ունեն: Դրանք կապված են Սիրիայի հետ՝ երկու երկրները հակադիր դիրքորոշում ունեն Ասադի ապագայի վերաբերյալ: Մյուս կողմից՝ հակասություններ կան նաև քրդական հարցի հետ կապված: Ստրատեգիական հակասությունները կապվում են նաև այն հանգամանքի հետ, որ Թուրքիան ՆԱՏՕ–ի անդամ է, իսկ ՌԴ–ի հարաբերություններն Արևմուտքի հետ վերջին շրջանում սրվել են: Հաշվի առնելով այս փաստերը, մենք այս շրջանը կարող ենք բնութագրել որպես հարաբերությունների սերտացման փուլ, բայց ապագայի վերաբերյալ կանխատեսումներ անելը շատ դժվար է: Հարաբերությունների զարգացման դրական միտումներին զուգահեռ կան հակասություններ, որոնք հիմնագծի առաջին պլանում չեն, բայց հետագայում կարող են առաջ մղվել: Բացի այդ՝ Թուրքիան շատ անկանխատեսելի քաղաքականություն է վարում, և շատ դժվար է հասկանալ, թե Էրդողանի հաջորդ քայլն ինչ կլինի:

– Ռուս–թուրքական հարաբերությունների սերտացումը ինչ–որ ձևով կազդի՞ ՀՀ–ի վրա: Հաշվի առնենք նաև, որ Էրդողանը հայտարարել էր, թե Ադրբեջանին աջակցելու առումով բանակցություններ են լինելու Վ. Պուտինի հետ:

– Ռուս–թուրքական հարաբերությունների մերձեցումը մեզ մոտ միշտ վտանգի հետ է ասոցացվել: Մենք հիշում ենք 1920–1921թթ.–երը, երբ քեմալական Թուրքիան և բոլշևիկյան Ռուսաստանը համաձայնության եկան և բաժանեցին Հայաստանը: Սա մեր ժողովրդի պատմական հշողության մեջ է: Բայց այլ եզրահանգման ենք գալիս, երբ իրավիճակը ժամանակակից փուլում և կոնկրետ տարածաշրջանային մակարդակի վրա ենք գնահատում: Այո, մերձեցում կա, բայց երկու երկրների շահերը Հարավային Կովկասում եթե ոչ հիմա, ապա վաղ թե ուշ հակասության մեջ կմտնեն: ՌԴ–ն մեր տարածաշրջանը դիտարկում է որպես իր ազդեցության ոլորտ, որտեղ Թուրքիան ձգտում է իր ազդեցությունն ավելի ուժեղացնել: Եվ այդ առումով ՀՀ–ն ՌԴ–ի համար կարևոր նշանակություն ունի: Տարածաշրջանում իր ազդեցությունը պահելու համար ՀՀ–ն ՌԴ–ի վերջին հնարավորությունն է: Ոչ թե մեր, այլ իր շահերից ելնելով, ՌԴ–ն այնպես կանի, որ Թուրքիայի ազդեցությունը տարածաշրջանում չավելանա: Թուրքիայի ազդեցությունը տարածաշրջանում ավելանում է Ադրբեջանի միջոցով, իսկ հայ–ադրբեջանական հարաբերությունների ամենակարևոր հանգամանքը Արցախի հարցն է: Կարծում եմ՝ ՌԴ–ն այնպիսի քայլեր չի ձեռնարկի, որոնք միակողմանի կուժեղացնեն Ադրբեջանի դիրքերը Արցախի հակամարտության հարցում, քանի որ այն կուժեղացնի նաև Թուրքիայի դիրքերը տարածաշրջանում:
Թուրքիան ամեն կերպ ձգտում է միջամտել կարգավորման գործընթացին: Պատահական չէ, որ հանդիպելով ՄԽ անդամ երկրի՝ ՌԴ նախագահի հետ, ամեն անգամ փորձում է ճնշում գործադրել ՌԴ–ի վրա ու առաջ տանել Ադրբեջանի շահերը: Բայց ՌԴ–ն այդ ճնշումներին չի ենթարկվի:

– C–400–ի մատակարարման շուրջ Թուրքիայի և ՌԴ–ի միջև գործարքը որակվեց որպես քաղաքական ուղերձ՝ ուղղված Արևմուտքին: Ի՞նչ նպատակ եք դուք տեսնում:

– Թուրքիան իսկապես հակաօդային պաշտպանության ժամանակակից համակարգերի կարիք ունի: Չհաջողվեց ձեռք բերել ԱՄՆ–ից, դիմեցին ՌԴ–ին: Պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ գործարքից հրաժարվելու համար ՆԱՏՕ–ի կողմից Թուրքիայի վրա մեծ ճնշում է գործադրվում: Բայց վերջին հաղորդագրությունների համաձայն՝ Թուրքիան կարծես թե սկսել է վճարումներ անել, թեպետ հրթիռները դեռ չեն առաքվել: Մյուս կողմից՝ ՌԴ–ի և Թուրքիայի միջև հակասություններ կան. Թուրքիան պահանջում է այդ հրթիռների արտադրման տեխնոլոգիաներն իր երկրում զարգացնելու հնարավորություն ստանալ: ՌԴ–ն չի համաձայնվում, քանի որ իր կարևոր գաղտնիքներից մեկն է: Չի կարելի բացառել, որ կտրուկ զարգացումներ կարող են լինել, ըստ որոնց՝ Թուրքիան կհրաժարվի C–400–ից, իսկ եթե ոչինչ չփոխվի, այն կհայտնվի Թուրքիայում:


Աննա Բադալյան

«Փաստ» օրաթերթ

loading...
Հայաստանը ձմեռային Օլիմպիական խաղերին դահուկասպորտ մարզաձևում հանդես կգա 3 մասնակցով Յըլդըրըմը մանրամասներ է հայտնել Աֆրինում թուրքական զինուժի գործողությունների մասին Միջազգային հետախուզման մեջ է գտնվում ՀՀ-ում հափշտակված 163 ավտոմեքենա Սա մեր հաջողության պատմությունն է. Արփինե Հովհաննիսյանը ԵԽԽՎ ամբիոնից անդրադարձել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրին Թուրքիայի զինուժը ռմբակոծում է Սիրիայում քրդերի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքները Պուտինը Գրուշկոյին հանեց ՆԱՏՕ-ին առընթեր ՌԴ մշտական ներկայացուցչի պաշտոնից ՊԵԿ նախագահը նախանշել է համակարգի գործունեության առաջնահերթությունները ԵԽԽՎ-ի նոր նախագահ է դարձել Միկելե Նիկոլետին «ՄՏՍ Հայաստան» ՓԲԸ-ի բաժնետոմսերը կօտարվեն Հայկ Մարտիրոսյանը՝ Հայաստանի շախմատի չեմպիոն Պարտադիր սպանդանոցային մորթի ծրագրով 30-40 հոգի ցանկություն է հայտնել ներդրում կատարել ոլորտում «Ելք»-ի պատգամավորները կմասնակցեն գնաճի վերաբերյալ խորհրդարանական լսումներին «Այժմ ամենալավ ժամանակն է Հայաստանում ներդրումներ անելու համար». Կարեն Կարապետյանի հարցազրույցը «ՌԻԱ Նովոստի»-ին ՀՀ նախագահի ՀՀԿ թեկնածուն Հայաստան կվերադառնա շաբաթվա վերջին Արմեն Սարգսյանը ՀՅԴ-ի համար ՀՀ նախագահի ընդունելի թեկնածու է Տիգրան Մանսուրյանի «Ռեքվիեմ»-ն արժանացել է Դասական երաժշտության միջազգային մրցույթի գլխավոր մրցանակին Վահրամ Բաղդասարյանը բավական բարձր է գնահատում ՀՀ նախագահի թեկնածու Արմեն Սարգսյանի մասնագիտական որակները ՀՀ նախագահի և վարչապետի ընտրության կարգն ու ժամկետները. ներկայացնում է Արփինե Հովհաննիսյանը ՍԱՊԾ պետը վստահ է՝ Հայաստանում սննդամթերքի անվտանգության համակարգը թևակոխելու է զարգացման նոր փուլ Մխիթարյանը ծննդյան երեկոն անցկացրել է Ռայոլայի և Պոգբայի հետ «Փադինգթոնի արկածները 2»-ը` բոլոր ժամանակների ամենասիրելի ֆիլմ Ստեղծագործական աշխատանքի ժամանակ ուղեղը գործի Է դնում միանգամից մի քանի հատված Թրամփի առաջին տարվա աշխատանքի հավանության վարկանիշը ամենացածրն է ԱՄՆ-ի վերջին նախագահների շարքում Քաղցկեղի վաղ ախտորոշման նոր տեխնոլոգիա են մշակվել
Այսօր Այս շաբաթ Այս ամիս
website by Sargssyan