Երևան, 22.Հուլիս.2018,
--
:
--
,

Իր շահերից ելնելով` ՌԴ–ն քայլեր չի ձեռնարկի. ռուս–թուրքական մերձեցումն ու Արցախյան հարցը


Մեր հյուրն է թուրքագետ Ռուբեն Սաֆրաստյանը

– Պարո՛ն Սաֆրաստյան, Պուտին–էրդողան հանդիպումից հետո Թուրքիայի նախագահը նշել էր, որ երկու երկրների հարաբերությունները նոր և ավելի բարձր մակարդակի վրա են: Ի՞նչ զարգացումներ կարող են լինել, հակասությունները կվերանա՞ն:

– Իսկապես կարող ենք արձանագրել, որ ռուս–թուրքական համագործակցությունը վերջին շրջանում բավականին խորացավ, ինչը կապված է նրանց շահերի հետ, որոնք որոշակիորեն կարողանում են համադրել Սիրիայում, տնտեսական և էներգետիկ բնագավառներում: Փաստ է, որ հարաբերությունները խորանում են: Իսկ թե որքանո՞վ կսերտանան, այստեղ պետք է մի քանի հանգամանք հաշվի առնել: Առաջին՝ երկու երկրների միջև ստրատեգիական հակասությունները ոչ մի տեղ չեն կորել և այսօր էլ գոյություն ունեն: Դրանք կապված են Սիրիայի հետ՝ երկու երկրները հակադիր դիրքորոշում ունեն Ասադի ապագայի վերաբերյալ: Մյուս կողմից՝ հակասություններ կան նաև քրդական հարցի հետ կապված: Ստրատեգիական հակասությունները կապվում են նաև այն հանգամանքի հետ, որ Թուրքիան ՆԱՏՕ–ի անդամ է, իսկ ՌԴ–ի հարաբերություններն Արևմուտքի հետ վերջին շրջանում սրվել են: Հաշվի առնելով այս փաստերը, մենք այս շրջանը կարող ենք բնութագրել որպես հարաբերությունների սերտացման փուլ, բայց ապագայի վերաբերյալ կանխատեսումներ անելը շատ դժվար է: Հարաբերությունների զարգացման դրական միտումներին զուգահեռ կան հակասություններ, որոնք հիմնագծի առաջին պլանում չեն, բայց հետագայում կարող են առաջ մղվել: Բացի այդ՝ Թուրքիան շատ անկանխատեսելի քաղաքականություն է վարում, և շատ դժվար է հասկանալ, թե Էրդողանի հաջորդ քայլն ինչ կլինի:

– Ռուս–թուրքական հարաբերությունների սերտացումը ինչ–որ ձևով կազդի՞ ՀՀ–ի վրա: Հաշվի առնենք նաև, որ Էրդողանը հայտարարել էր, թե Ադրբեջանին աջակցելու առումով բանակցություններ են լինելու Վ. Պուտինի հետ:

– Ռուս–թուրքական հարաբերությունների մերձեցումը մեզ մոտ միշտ վտանգի հետ է ասոցացվել: Մենք հիշում ենք 1920–1921թթ.–երը, երբ քեմալական Թուրքիան և բոլշևիկյան Ռուսաստանը համաձայնության եկան և բաժանեցին Հայաստանը: Սա մեր ժողովրդի պատմական հշողության մեջ է: Բայց այլ եզրահանգման ենք գալիս, երբ իրավիճակը ժամանակակից փուլում և կոնկրետ տարածաշրջանային մակարդակի վրա ենք գնահատում: Այո, մերձեցում կա, բայց երկու երկրների շահերը Հարավային Կովկասում եթե ոչ հիմա, ապա վաղ թե ուշ հակասության մեջ կմտնեն: ՌԴ–ն մեր տարածաշրջանը դիտարկում է որպես իր ազդեցության ոլորտ, որտեղ Թուրքիան ձգտում է իր ազդեցությունն ավելի ուժեղացնել: Եվ այդ առումով ՀՀ–ն ՌԴ–ի համար կարևոր նշանակություն ունի: Տարածաշրջանում իր ազդեցությունը պահելու համար ՀՀ–ն ՌԴ–ի վերջին հնարավորությունն է: Ոչ թե մեր, այլ իր շահերից ելնելով, ՌԴ–ն այնպես կանի, որ Թուրքիայի ազդեցությունը տարածաշրջանում չավելանա: Թուրքիայի ազդեցությունը տարածաշրջանում ավելանում է Ադրբեջանի միջոցով, իսկ հայ–ադրբեջանական հարաբերությունների ամենակարևոր հանգամանքը Արցախի հարցն է: Կարծում եմ՝ ՌԴ–ն այնպիսի քայլեր չի ձեռնարկի, որոնք միակողմանի կուժեղացնեն Ադրբեջանի դիրքերը Արցախի հակամարտության հարցում, քանի որ այն կուժեղացնի նաև Թուրքիայի դիրքերը տարածաշրջանում:
Թուրքիան ամեն կերպ ձգտում է միջամտել կարգավորման գործընթացին: Պատահական չէ, որ հանդիպելով ՄԽ անդամ երկրի՝ ՌԴ նախագահի հետ, ամեն անգամ փորձում է ճնշում գործադրել ՌԴ–ի վրա ու առաջ տանել Ադրբեջանի շահերը: Բայց ՌԴ–ն այդ ճնշումներին չի ենթարկվի:

– C–400–ի մատակարարման շուրջ Թուրքիայի և ՌԴ–ի միջև գործարքը որակվեց որպես քաղաքական ուղերձ՝ ուղղված Արևմուտքին: Ի՞նչ նպատակ եք դուք տեսնում:

– Թուրքիան իսկապես հակաօդային պաշտպանության ժամանակակից համակարգերի կարիք ունի: Չհաջողվեց ձեռք բերել ԱՄՆ–ից, դիմեցին ՌԴ–ին: Պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ գործարքից հրաժարվելու համար ՆԱՏՕ–ի կողմից Թուրքիայի վրա մեծ ճնշում է գործադրվում: Բայց վերջին հաղորդագրությունների համաձայն՝ Թուրքիան կարծես թե սկսել է վճարումներ անել, թեպետ հրթիռները դեռ չեն առաքվել: Մյուս կողմից՝ ՌԴ–ի և Թուրքիայի միջև հակասություններ կան. Թուրքիան պահանջում է այդ հրթիռների արտադրման տեխնոլոգիաներն իր երկրում զարգացնելու հնարավորություն ստանալ: ՌԴ–ն չի համաձայնվում, քանի որ իր կարևոր գաղտնիքներից մեկն է: Չի կարելի բացառել, որ կտրուկ զարգացումներ կարող են լինել, ըստ որոնց՝ Թուրքիան կհրաժարվի C–400–ից, իսկ եթե ոչինչ չփոխվի, այն կհայտնվի Թուրքիայում:


Աննա Բադալյան

«Փաստ» օրաթերթ

loading...
Գերմանիայի կանցլերի գրասենյակը դեռևս չի մեկնաբանում Հայաստան Մերկելի հնարավոր այցի մասին տեղեկությունը Թուրքիայի քեմալական կուսակցության ազատազրկված պատգամավորը հացադուլ է սկսել Որակյալ կահույքի արտադրություն ու մատչելի գներ․սա «Ավելինո»-ն է Մուշավան թաղամասի հրդեհը մարվել է. դեպքի վայրում էր նաև ԱԻ նախարարը Հայաստանի ՓՄՁ ԶԱԿ-ը նոր տնօրեն ունի Քաղցրավենիք, բուսական պահածոներ ու թանապուր. զորամասերում սննդակարգի փոփոխություններ են իրականացվում Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մամուլի ասուլիսը Փաշինյանն օգտակար է համարում Տեր-Պետրոսյանի հետ զրույցը և չի բացառում մյուս նախագահների հետ հանդիպելու հնարավորությունը Ռուսաստանն ունի հնարավորություն թույլ չտալու պատերազմի վերսկսումը տարածաշրջանում. Փաշինյան Հայաստանի Հանրապետությունում արտոնյալ գործարարներ չեն լինի. Փաշինյան «Ադրբեջանցիները վախենում են ճշմարտությունից». սպառնալիքներ ստացող հայազգի բլոգերը տեսանյութ է հրապարակել Երևանից (տեսանյութ) 2021-ից ընդերքօգտագործողները բնապահպանական հարկ են վճարելու թափոնների տեղադրման կամ պահման համար «Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի ազգային կենտրոն» ՊՈԱԿ-ում հայտնաբերվել են մի շարք չարաշահումներ և խախտումներ Արարատ Միրզոյանն ԱՄՆ կոնգրեսականին հայտնել է Հայաստանում մինչև ապրիլ ընտրություններ անցկացնելու մտադրության մասին «Դարաշրջանն» ու «Դվին 2018»-ը մշակութային Հայաստանում Պետությունը մշակույթին պիտի խանգարի, չխանգարի, օգնի, անտեսի, վերահսկի. կարծիքներ հանդիպում-քննարկումից Ճանաչեք հին Երևանը. «Քաղաք» պանդոկ «Վահանագեղձի հանգույցներ». խնդիրներն ու բուժումները Արմեն Վարժապետյանի գրքում Նախագահը ընթրիք-հանդիպում է ունեցել հայտնի կինոգործիչների հետ Արմեն Արզումանյանը նշանակվել է ՀՀ տրանսպորտի, կապի եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարի տեղակալ Ոչ մի բան չանեինք, կարող է՝ ավելի լավ լիներ. կրթության փորձագետը՝ բարեփոխումների վերաբերյալ Սպանություն Գեղարքունիքում. երկու անձ ձերբակալվել է Գավառ քաղաքից 21 կմ դեպի արևմուտք երկրաշարժ է գրանցվել
Այսօր Այս շաբաթ Այս ամիս
website by Sargssyan