Երևան, 19.Սեպտեմբեր.2018,
--
:
--
,
Ինչի՞ց եք վախենում, երբ որ ափալ-թափալ նիստից մեկ օր շուտ՝ գիշերը, գործ եք հարուցում. Աշոտյան ԱԱԾ տնօրենի եւ ՀՔԾ պետի հեռախոսազրույցը պարունակում է պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու մասին տվյալներ. ՔԿ Իրադարձություններն անարյուն եղան, քանի որ իշխանությունները չգործադրեցին այն միջոցները, որոնք կարող էին գործադրել. Ռոբերտ Քոչարյան Նպատակը «փակելն» է բոլոր նրանց, ովքեր ոճրագործություն են գործել Մարտի 1-ին. Փաշինյանը հակադարձել է Քոչարյանի հայտարարությանը ԱԱԾ տնօրենի եւ ՀՔԾ պետի հեռախոսազրույցի ձայնագրության սղագրությունը Գլենդելի քաղաքային խորհուրդը հաստատել է Հայ-ամերիկյան թանգարանի նախագիծը ՌԴ-ի հատուկ ծառայությունների գործակալն ավելի քան 10 տարի աշխատել Է Մոսկվայում ԱՄՆ-ի դեսպանությունում. Guardian Հումորիստներ Պետրոսյանը եւ Ստեպանենկոն դատարանում կկիսեն ունեցվածքը Շիրակի մարզի դատախազության նախաձեռնությամբ վերսկսվել են չբացահայտված սպանությունների գործերով կասեցված 12 վարույթներ

Գրականության ու քյաբաբի բուրմունքով գրախոսությունների մասին


Մեր հյուրն է արձակագիր Արա Նազարեթյանը

– Պարոն Նազարեթյան, այսօր մեր երկրում կարո՞ղ է գրողն իր գրչով ինքն իրեն ու իր ընտանիքը պահել:

– Բացառվում է: Նախ հայոց լեզվի գրական շուկան շատ փոքր շուկա է: Այսօր եթե մի 400–500 օրինակ գիրք մեր երկրում տպվում ու վաճառվում է, համարում են բեսթսելլեր: Բայց այդ 500 օրինակի վաճառքը նույնիսկ իր թղթի ծախսը չի հանի: Բա մյուս գրքերի պարագայում ո՞նց կլինի:
Նվիրատվություն է լինում. բան–ման: Կամ՝ պետպատվերն էր, բայց պետպատվերն էլ ոնց որ թե արանքից դուրս եկավ: Ու այս դեպքում վիճակն էլ ավելի է վատանում:
Անձամբ ես, որ արդեն վեց գիրք ունեմ, չեմ մտածում, որ յոթերորդ գիրքս կտպվի: Անշուշտ կգրվի: Բայց կդրվի համացանցում, կամ ինչ–որ հատվածներ ամսագրում, թերթում կհրապարակվեն: Սակայն գրքի տեսքով չեմ կարծում, որ լույս տեսնի: Ես որտեղի՞ց պետք է այդքան փող ճարեմ: Հետո դուրս կգա սրանից, որ մե՞նք պետք է կերակրենք գրականությանը: Այս դեպքում էլ ո՞ւր մնաց, որ գրականությունը կերակրի մեզ:

– Այսինքն՝ պետպատվերը վերացվեց, և արդեն գրողը մնաց իր գրքի՝ մի քանի օրինակ վաճառքից ստացված գումարի հույսին:

– Դա ծիծաղելի էլ է արդեն:
Նախ հիմա գիրք ընդհանրապես չեն գնում: Եվ դա նրանից չէ, որ լավ հեղինակներ չունենք, ու կարգին գրականություն չի ստեղծվում:

– Միայն Հայաստանում չէ, որ այդպես է. ինչո՞ւ ժամանակակից մարդը գիրք չի գնում ու կարդում:

– Նայած՝ որ երկրում: Օրինակ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում գրականությունը ևս բիզնես է: Կան գործակալներ, մենեջերներ, ովքեր նաև փող ունեն, հոտառությամբ զգում են, որ այս մարդը, ով դեռևս անանուն մեկն է, կարող է հեռանկար ունենալ: Ու նրա գովազդն են կազմակերպում, ընդհանրապես փող են ներդնում ու արդյունքն էլ քաղում են:

– Իսկ մեզ մոտ համառորեն չի զարգանում գրական գործակալի ինստիտուտը: Մենք կարող էինք, չէ՞, գոնե մեկ քայլ անել այդ ուղղությամբ:

– Ինչ–որ բաներ ուզում են անել. առանձին ակումբներ են ստեղծում: Բայց դե շուկան փոքր է, է՜, փոքր:
Եվ մի բան էլ կա. քանակը որակ է բերում: Իսկ մենք որպես փոքրաքանակ ժողովուրդ, չենք կարողանում այնպիսի քանակություն ապահովել, որ հասնի որոշակի սահմանի ու նոր որակ ապահովի:
Ռուսաստանի օրինակով՝ որ ահռելի մեծության երկիր է: Սանկտ Պետերբուրգն ունի իր առանձին գրական կազմակերպությունը, Մոսկվան՝ իր, Ռոստովը՝ իր: Ու այսպես՝ շարունակ: Եվ մեծ պայքար է ընթանում այս տարածքների գրական կազմակերպությունների միջև: Ոչ ոք էլ չի զարմանում, որ այս գրողը մյուսին քննադատեց: Բաց, ազատ գրական խոսակցություն է ընթանում: Ու արդյունքն էլ չի ուշանում. ստեղծվում է որակյալ գրականություն:
Ի վերջո, անաչառ քննադատությունը միայն գրական նշաձողն է բարձրացնում: Իսկ մեզ մոտ հլա թող փորձի մեկը մեկին քննադատի. պապական թշնամի են դառնում:
Սա էլ մի կողմ. եթե մեզ մոտ մի լավ գրախոսություն էլ տպվում է, դրանից քյաբաբի բուրմունք է գալիս: Որովհետև գրաքննադատները խոպանչի են դարձել. մի լավ հոդվածն արժե 50 դոլար, 100 դոլար:

– Դուք ասում եք՝ շուկան է պատճառը: Բայց սովետական ժամանակներում լավ էլ քննադատում էին, լավ էլ գրաքննադատություն կար: Էլի նույն փոքր գրական շուկան էր:

– Նախ չմոռանանք՝ կային հեղինակներ, որ տպագրվում էին 50–100 հազար տպաքանակներով: Ու ժողովուրդը գրքեր կարդում էր: Նաև պակաս դերակատարություն չուներ պետական աջակցությունը. պետությունը տեր էր կանգնում գրողին: Ճիշտ է, այն ժամանակ շատ դժվար էր մտնել գրական ասպարեզ, բայց եթե մտար, ապա որևէ խնդիր չէիր կարող ունենալ: Ապահովված էիր արդեն և՛ ֆինանսապես, և՛ ունենալու էիր բարոյական աջակցություն: Եվ քո քարոզչությունն էր տեղը տեղին արվելու:

– Ինչպե՞ս եք վերաբերվում այն փաստին, երբ մեր վարչապետն ամեն առիթով ասում է, որ մշակույթի, արվեստի ոլորտները նաև պետք է կապիտալիզացվեն, այսինքն՝ դառնան փող բերող:

– Ես չեմ պատկերացնում, թե ինչպես կարող է արվեստի բնագավառը դառնալ փող բերող՝ այս փոքր շուկայի պայմաններում:
Փող բերողը, ասենք, Արմենչիկն է, նրա նման այլ մարդիկ, որ դահլիճներ են լցնում: Բայց հիմա դո՛ւք ինձ ասեք՝ նրանք արվե՞ստ էլ են բերում, նրանց բերածն արվե՞ստ է: Այդ դեպքում, եթե փող բերելու խնդիր դրվի, ապա պետք է բոլորն անցնեն արմենչիկային մշակույթին: Եվ ոչ թե ստեղծեն բարձր արվեստ ու մշակույթ:

– Բա ինչպե՞ս եք տեսնում մեր գրականության ապագան. շատ անմխիթար ներկայացրեցիք ամեն ինչ:

– Չգիտեմ: Պետությո՞ւնը գուցե պետք է տիրություն անի: Բայց դրա մեջ էլ վտանգ կա: Անմիջապես կկիրառվեն խնամի–ծանոթ–բարեկամ լծակները: Ու նա, ով ոտքով, գլխով նվիրված է իր գրականությանը, էլի շվաքում կմնա:

– Վերջը՞:

– Վերջը՝ չգիտեմ…

Գոհար Սարդարյան

«Փաստ» օրաթերթ

loading...
Ինչի՞ց եք վախենում, երբ որ ափալ-թափալ նիստից մեկ օր շուտ՝ գիշերը, գործ եք հարուցում. Աշոտյան ԱԱԾ տնօրենի եւ ՀՔԾ պետի հեռախոսազրույցը պարունակում է պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու մասին տվյալներ. ՔԿ Իրադարձություններն անարյուն եղան, քանի որ իշխանությունները չգործադրեցին այն միջոցները, որոնք կարող էին գործադրել. Ռոբերտ Քոչարյան Նպատակը «փակելն» է բոլոր նրանց, ովքեր ոճրագործություն են գործել Մարտի 1-ին. Փաշինյանը հակադարձել է Քոչարյանի հայտարարությանը ԱԱԾ տնօրենի եւ ՀՔԾ պետի հեռախոսազրույցի ձայնագրության սղագրությունը Գլենդելի քաղաքային խորհուրդը հաստատել է Հայ-ամերիկյան թանգարանի նախագիծը ՌԴ-ի հատուկ ծառայությունների գործակալն ավելի քան 10 տարի աշխատել Է Մոսկվայում ԱՄՆ-ի դեսպանությունում. Guardian Հումորիստներ Պետրոսյանը եւ Ստեպանենկոն դատարանում կկիսեն ունեցվածքը Շիրակի մարզի դատախազության նախաձեռնությամբ վերսկսվել են չբացահայտված սպանությունների գործերով կասեցված 12 վարույթներ Հայաստանում օդի ջերմաստիճանը կնվազի 3-4 աստիճանով Բացահայտվել է բնակարանային գողությունը, հայտնաբերվել գողոնը. կասկածյալները ձերբակալվել են Եվրասիական զարգացման բանկը Հայաստանին կտրամադրի 1 միլիոն դոլարի դրամաշնորհ Մեկ անձի կարծիքը կուսակցության համար չի կարող որոշիչ լինել. ԲՀԿ մամուլի խոսնակն անդրադարձել է Գևորգ Պետրոսյանի հայտարարությանը Վարչապետը կարևորել է դպրոցների սեյսմակայունության ապահովման շինաշխատանքների որակյալ իրականացումը Բնական ռեսուրսների ապօրինի օգտագործման դեպքերի առթիվ հարուցվել են քրեական գործեր Հակառակորդի կողմից ցանկացած ոտնձգություն տեղում չեզոքացվում է. Դավիթ Տոնոյանն անդրադարձել է սահմանային իրավիճակին Արման Նավասարդյանը Լավրովի հայտարարությունը որակում է իրավիճակի մասին ոչ ճշգրիտ տեղեկացվածության հետևանք ՌԴ պաշտպանության փոխնախարարը հերքել է Հայաստանին զենքի մատակարարումը դադարեցնելու լուրերը Սիրիա է վերադարձել 574 հազար 960 ընտանիք Սյուզի Կենտիկյանը վերադառնում է մեծ բռնցքամարտ Պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ Վահե Սարուխանյանը կարող է ներկայացնել Հայաստանը «Շիրակը» երկու նոր աֆրիկացի ֆուտբոլիստներ ունի ԲՀԿ-ի քաղաքապետի թեկնածուն Նաիրա Զոհրաբյանն է Ադրբեջանի նախագահը հերթական անգամ փակուղի է մտցնում հակամարտության խաղաղ կարգավորումը Առանձնապես խոշոր չափերով յուրացում կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ
Այսօր Այս շաբաթ Այս ամիս
website by Sargssyan