Երևան, 15.Դեկտեմբեր.2017,
--
:
--
,
Նախորդ տարիներին լավագույն մարզչի ընտրությունները սխալ են եղել. Ռուբեն Հայրապետյան Վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մասնակցությամբ Սյունիքի մարզում բացվեց «Մեղրի» ազատ տնտեսական գոտին Սերժ Սարգսյանը հրավիրել է Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ Հայաստանը 2018 թ. առաջին կեսին ԵՄ-ի հետ կսկսի վիզայի ազատականացման հարցի շուրջ երկխոսությունը ՀՀ Նախագահը ստորագրել է «ԵԱՏՄ մաքսային օրենսգրքի մասին» պայմանագիրը վավերացնելու մասին օրենքը ԱԺ-ում մեկնարկել են «Զինված ուժերի նկատմամբ խորհրդարանական վերահսկողություն» միջազգային սեմինարը. Ոողիղ Վահան Մովսիսյան. «Ունենք բազմաթիվ համայնքներ, որոնք տնտեսական զարգացման պոտենցիալ չունեն» «Վրիպակն» ու ՌԴ սահմանապահ զորամասը. ինչպե՞ս խմբագրվեց պաշտոնական հիմնավորումը «Որևէ քաղաքական ուժ Արտակ Զեյնալյանի հետ մրցող նախագահի թեկնածու չի կարող առաջադրել»

Մարդու միջամտությունը բացառվում է. բնությունն ինքը պետք է վերականգնի Խոսրովի արգելոցի կենդանական ու բուսական աշխարհը


Մեր հյուրն է Բնապահպանության նախարարության Կենսառեսուրսների կառավարման գործակալության բնության հատուկ պահպանվող տարածքների և դենդրոպարկերի կառավարման բաժնի պետ Արամ Աղասյանը

– Պարոն Աղասյան, Խոսրովի արգելոցի հրդեհի հետևանքներն էկոլոգիական հավասարակշռության խախտման առումով ինչպիսի՞ ազդեցություններ կարող են ունենալ:

– Հիմնականում ասեմ, որ վնասվել են ասեղնատերև գիհիները: Մոտավորապես 100 հեկտար տարածության վրա: Չնայած այս տվյալը կրկին ճշգրտման կարիք ունի: Քանի որ հաջորդ տարի գարնանը, երբ կսկսվի ծառերի, ընդհանրապես բույսերի ծաղկման շրջանը, այդ ժամանակ արդեն պետք է գնանք ու հաշվարկենք, թե որոնք են կենդանի մնացել, որոնք՝ ոչ: Ասել է թե՝ ծառի, թփի աճը կանգնե՞լ է, թե՝ ոչ:
Որովհետև միամյա և երկամյա խոտաբույսերը հիմնականում չեն վնասվել, քանի որ քամու ուժգնության պատճառով կրակն այնքան արագ է անցել, որ արմատային համակարգը պահպանվել է:
Այսօրվա փաստերը՝ նկարներն էլ վկայում են, որ այդ տարածքներն արդեն վերականգնման ընթացքի մեջ են:

– Իսկ գիհիների անտառի հետ կապված իրավիճակն ինչպիսի՞ն է:

– 1976 թվականին կրկին գիհիների անտառի որոշ հատվածներ հրդեհվեցին: Բայց դրանք սկսեցին վերականգնվել: Ճիշտ է՝ դանդաղ, բայց վերականգնվում են: Արդեն 1–2 մետր են: Իսկ գիհիների բարձրությունը հասնում է հիմնականում 5–6 մետրի, առավելագույնը՝ 10 մետրի:
Գիհին, ընդհանրապես, արժեքավոր ծառատեսակ է, չորային պայմաններում, կարելի է ասել, միակ աճող բույսն է: Բայց բանն այն է, որ մենք գործ չունենք տեսակի կորստի հետ, քանի որ Վայոց ձորի մարզում նույն այդ բազմապտուղ գիհին աճում է և բավականին տարածված է:
Ընդամենը էկոլոգիական հավասարակշռության խախտման մասով է դրանց կորուստը զգալի: Բայց կարծում ենք, որ այն իր նույն տարածքում՝ Խոսրովի արգելոցում, ևս կրկին կվերականգնվի:

– Իսկ մենք չունեցա՞նք որևէ կենդանատեսակի կամ բուսատեսակի կորուստ:

– Որևէ կենդանատեսակի կամ բուսատեսակի կորստի մասին խոսք լինել չի կարող: Որովհետև այն տարածքը, որ ընդգրկել էր հրդեհը՝ մոտ 1500–1700 հեկտար, պարունակում էր բազմաթիվ կղզյակներ: Կրակն անցել է դրանց վրայով, ու ձորակների մեջ եղած այդ կղզյակները չեն բռնկվել: եվ, բարեբախտաբար, այս կղզյակները ապաստարան են հանդիսացել կենդանիների համար, որոնք արգելոցի տարածքից չեն թողել ու փախել: Նաև հետագայում էլ նույն այս կղզյակները կնպաստեն սերմերի տարածմանը, ու վառված խոտաբույսերը կրկին կվերականգնվեն:

– Մեր բնության վրա կամ կլիմայի վրա այս հրդեհն ազդեցություն կարո՞ղ է ունենալ. փոփոխություն չե՞նք նկատի:

– Որևէ ազդեցություն լինել չի կարող:

– Արգելոցի տարածքից դուրս կենդանիներ չե՞ն հայտնվել:

– Նման բան գոյություն չունի: Միակ այրված կենդանիները, որ գտել ենք, ուղղաթևերն են՝ մորեխներն են, ծղրիդներն են: Նույնիսկ քարերի տակ ամբողջությամբ պահպանվել են մրջյունների էկոհամակարգերը: Իսկ սողունները ներկա մոխիրների մեջ արդեն վազվզում են: Հանդիպում ենք հետքերի՝ արջի, գայլի, այլ կենդանիների:
Մի հանգամանք փրկող նշանակություն ունեցավ: Բանն այն է, որ ընդհանրապես ամառվա տևական շոգ ժամանակահատվածում կենդանիները մտնում են էլ ավելի խորը բների մեջ, որպեսզի պաշտպանվեն շոգից: Այսինքն՝ այս հանգամանքը նպաստեց, որպեսզի հրդեհի ժամանակ վերջիններս փրկվեին:

– Մասնագետներն այս ընթացքում լինո՞ւմ են Խոսրովի անտառում, ինչպիսի՞ն է իրավիճակը, ի՞նչ են տեսնում նրանք:

– Անշուշտ, լինում են: Եվ Կենդանաբանության և Բուսաբանության ինստիտուտների, և Վայրի բնության հիմնադրամի աշխատակիցները նախարարության աշխատակիցների հետ միասին անընդհատ մոնիտորինգ են իրականացնում: Հետևում են տարածքների վերականգնման պրոցեսներին:

– Մարդու միջամտությունն անհրաժե՞շտ է, թե բնությունն ինքը պետք է վերականգնի արգելոցի կենդանական ու բուսական աշխարհը:

– Քանի որ արգելոց է, ապա մարդու միջամտությունը բացառվում է այս պարագայում: Պարզապես հսկողությունը պետք է ուժեղացնել, որպեսզի բնական վերականգնողական պրոցեսներն ավելի արագ ընթանան:

– Իսկ բնությունը սեփական ուժերով ե՞րբ կարող է վերականգնել. ինչքա՞ն ժամանակ կպահանջվի դրա համար:

– Եկող տարի արդեն բոլոր–բոլոր բույսերը կվերականգնվեն, բացի գիհու ծառատեսակից, որը պարզապես դանդաղ է աճում:

– Այսինքն՝ շատ հզոր հարված չէր հրդեհը մեր բուսական ու կենդանական աշխարհին:

– Հզոր հարված էր այն իմաստով, որ նման մասշտաբի հրդեհ երբևէ չէր եղել Խոսրովի արգելոցում: Բայց սրանից աղետ սարքել չի կարելի: Կենսաբազմազանության տեսակետից մեծ աղետ չէր մեր բնական էկոհամակարգերի համար, ինչպես որ հաճախ ներկայացվում է:

– Իսկ հայտնի՞ է՝ պատմության մեջ եղե՞լ են այլ հրդեհներ Խոսրովի անտառում:

– 70–ական թվականներին փոքր մասշտաբներով եղել են. մինչև 20 հեկտար տարածության վրա, 50 հեկտարի վրա: Իսկ ավելի վաղ հայտնի չէ:

Գոհար Սարդարյան

«Փաստ» օրաթերթ

loading...
Նախորդ տարիներին լավագույն մարզչի ընտրությունները սխալ են եղել. Ռուբեն Հայրապետյան Բանակցություններ են տարվում Հայաստան-Չինաստան ուղիղ չվերթների հարցի վերաբերյալ. ԱԳ փոխնախարար Կիրո Մանոյանը առաջիկա տարում Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման հարցում լուրջ փոփոխություններ չի կանխատեսում Վարչապետ Կարեն Կարապետյանի մասնակցությամբ Սյունիքի մարզում բացվեց «Մեղրի» ազատ տնտեսական գոտին Սերժ Սարգսյանը հրավիրել է Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ Հայաստանը 2018 թ. առաջին կեսին ԵՄ-ի հետ կսկսի վիզայի ազատականացման հարցի շուրջ երկխոսությունը ՀՀ Նախագահը ստորագրել է «ԵԱՏՄ մաքսային օրենսգրքի մասին» պայմանագիրը վավերացնելու մասին օրենքը ԵՄ առաջնորդները համաձայնեցրել են զարգացման առաջնահերթությունները ԱԺ-ում մեկնարկել են «Զինված ուժերի նկատմամբ խորհրդարանական վերահսկողություն» միջազգային սեմինարը. Ոողիղ Օրենքի պահանջներին չհամապատասխանող ուսուցիչները կաշխատեն ևս տասը տարի Տավարի միսը շուրջ 20% թանկացել է Սամվել Խուդոյան. «Տոները կրճատելը սխալ է, առաջարկի մեջ լոգիկա չկա» Վահան Մովսիսյան. «Ունենք բազմաթիվ համայնքներ, որոնք տնտեսական զարգացման պոտենցիալ չունեն» Նոր Գեղիում որոշել են փոխել համայնքի անունը «Վրիպակն» ու ՌԴ սահմանապահ զորամասը. ինչպե՞ս խմբագրվեց պաշտոնական հիմնավորումը «Որևէ քաղաքական ուժ Արտակ Զեյնալյանի հետ մրցող նախագահի թեկնածու չի կարող առաջադրել» ԱԱԾ–ի հայտարարության հետքերով Ինչո՞ւ է Հռոմի պապն ուզում խմբագրել Աստծուն Կեղծ լուսանկարներով մարդասիրական օգնություն մուրացողը կապ ո՞ւնի աղանդի հետ «Հնարավոր չէ մի ձեռքով բանակցել, մյուսով կրակել»։ Սերժ Սարգսյանի հարցազրույցը «Արմենիա» հեռուստատեսությանը Թուրքիան Արևելյան Երուսաղեմում դեսպանատուն կբացի «Գրեմմի» մրցանակին առաջադրվելը Մանսուրյանի և Օրբելյանի ստեղծագործական նվաճումների ընդհանրացումն է Պուտինն անդրադարձել է ԵԱՏՄ-ում առկա չլուծված խնդիրներին
Այսօր Այս շաբաթ Այս ամիս
website by Sargssyan