Երևան, 19.Հոկտեմբեր.2017,
--
:
--
,

Սթրեսներն ու անորոշությունը շատացել են. հոգեկան առողջության խնդիրները Հայաստանում



Հայաստանում 2017 թ. դրությամբ շուրջ 51167 հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող մարդ կա, որոնցից 3826–ը` դեպրեսիվ տագնապային խառը խանգարումներով:
Հոգեբան Սամվել Խուդոյանի խոսքով՝ թեև այս ցուցանիշը Հայաստանի բնակչության թվի համեմատ մի քիչ շատ է, բայց ընդհանուր առմամբ ամբողջ աշխարհում հոգեկան հիվանդությունների աճ է գրանցվում: Նա նկատեց՝ թեև վատ ցուցանիշ չէ, բայց նշված թվից հազարավոր մարդիկ մասնավոր ձևով են դիմում հոգեբանների, ինչը չի գրանցվում:
Խոսելով Հայաստանում գրանցված ցուցանիշի հնարավոր պատճառների մասին, հոգեբանն ընդգծեց հատկապես նևրոզների հանգամանքը:

«Նևրոզների աճի պատճառն այն է, որ կյանքի սթրեսներն ու անորոշությունը շատացել են: Բայց նևրոզները հոգեկան հիվանդություն չեն համարվում՝ սահմանային վիճակներ են: Իսկ հոգեկան բուն հիվանդությունների քանակը սովորաբար չի փոխվում, թեև նևրոզների հաշվին հնարավոր է շատանա: ԽՍՀՄ–ում նևրոզները շատ քիչ էին, որովհետև ամեն ինչ որոշակի էր: Կյանքի վախերը ևս շատ չէին, բայց հիմա հակառակն է: Միայն նևրոտիկ, սթրեսային բնույթի խանգարումների դեպքում պատճառները կարելի է կապել նաև տնտեսական, սոցիալական վիճակների հետ»,– «Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց հոգեբանը՝ միաժամանակ ընգծելով, որ ֆինանսական կայունությունն ամենևին չի կարող նման խնդիրներից խուսափելու հիմք լինել:

«Ֆինանսական լավ վիճակում գտնվող մարդն էլ կարող է նման վիճակում հայտնվել: Պատճառը ոչ այդքան ֆինանսական վիճակն է, որքան անորոշությունը: Ի դեպ՝ աղքատ ընտանիքներում ավելի քիչ են նևրոզները, իսկ պատճառն այն է, որ մարդը կլանված է կյանքի խնդիրներով և այսպես ասած՝ նևրոզի ժամանակ չունի: Ընդհանրապես բարեկեցիկ երկրներում հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող մարդկանց թիվն ավելի շատ է, իսկ աղքատ կամ ցածր կենսամակարդակ երկրներում՝ ավելի քիչ: Մեզ մոտ այդ աճը մասնավորապես աշխատանք չունենալու հետ կարող է կապվել: Մարդը չգիտի՝ ի՞նչ կլինի վաղը: Հենց սա է նպաստող պատճառներից մեկը»,– նշեց մեր զրուցակիցը:
Հարցին, թե այսօր հոգեբանին դիմելու ի՞նչ մշակույթ ունենք, Ս. Խուդոյանը պատասխանեց.

«Հիմա կարծես ավելի հաճախ են դիմում: Հատկապես 1988 թ. երկրաշարժից հետո դիմողների ցուցանիշը գնալով ավելանում է: Եվ դիմում են ոչ միայն հոգեկան խնդիրների, հոգեկան առողջության, այլև ամենատարբեր հարցերով: Օրինակ՝ երեխայի դաստիարակության, միջանձնային հարաբերությունների, անգամ հասարակ վախերի համար են դիմում: Բացի այդ, դիմում են նաև սթրեսից և ծանր կորուստներից հետո: Դիմում են անգամ այն սիրահարվածության դեպքում, երբ չեն կարողանում ազատվել դրանից: Առաջ պետք է նևրոզ լիներ, դանակը ոսկորին հասներ, նոր դիմեին, բայց հիմա այդ մշակույթը փոխվել է»:

Սամվել Խուդոյանի խոսքով՝ Հայաստանում հոգեկան առողջությանն ուղղված միջոցառումները երկու–երեք տարվա կտրվածքով ավելի ինտենսիվ են իրականացվում:
«Բազմաթիվ թրեյնինգներ են անցկացնում, որոնց մասնակցում են նաև հոգեկան խնդիրներ ունեցող մարդիկ: Այս տարիների ընթացքում բազմաթիվ հոգեբանական կենտրոններ են բացվել: Մեծ հաշվով՝ այս ոլորտը շատ ինտենսիվ է զարգանում Հայաստանում: Ուրիշ հարց է, որ բուժումը ավելի արդյունավետ պետք է դարձնել:

Վերոնշյալ թվի նվազեցմանն ուղղված քայլերից մեկն էլ հոգեբանական պրոֆիլակտիկան կարող է լինել: Այն ճիշտ դաստիարակության քարոզն է, վաղ տարիքից սթրեսների հաղթահարման ուսուցումը: Դպրոցներում հոգեբանական ծառայություններ պետք է մտցնել, որտեղ երեխային կսովորեցնեն, թե ինչպես պետք է հաղթահարել խնդիրները:
Նման քայլերով պետք է անձի սթրեսադիմակայությունը բարձրացնել»,– եզրափակեց հոգեբանը:

Աննա Բադալյան
«Փաստ» օրաթերթ

loading...
Գյուղական բնակչության թիվը նվազել է Երևանում հակասրճարան այցելելը մոդայիկ է, մարզում՝ ավելորդ ծա՞խս Թանկացումներ դիզվառելիքի շուկայում. ինչո՞ւ ոլորտը չի կարգավորվում Լարիսա Ալավերդյան. «Եթե այս օրենքը դրսի պահանջ է, ապա մեզ համար ամոթ է» Պատմական էքսպերիմենտ՝ Հայաստանի դեպքում Կընկնենք քարե դար. ատոմակայանի փակման հետևանքները Ի՞նչ գաղափարի շուրջ է պետք բանակցել Սերգո Կարապետյանի ժամանակ 1,5 միլիոն դոլարի վնաս է հասցվել պետությանը. նոր քրեական գործ Մարդասիրությունն ու այն կրողները՝ «Փրկության քարտեզ»–ում Ֆիլմ, որտեղ խոսում են միայն օտարները Կաննում կայացել Է «Տրոցկի» ռուսական սերիալի համաշխարհային պրեմիերան Ռաֆայել Նադալը բաց կթողնի Բազելի մրցաշարը «Բարսելոնա»-«Օլիմպիակոս». ուղիղ միացում Միջխորհրդարանական միությունը գլխավորել Է մեքսիկացի Գաբրիելա Կուեւաս Բարոնը Քսենիա Սոբչակն իր թեկնածությունը կառաջադրի 2018թ-ին կայանալիք ՌԴ նախագահի ընտրություններում Կատալոնիան չի ընկրկի «Կոնվերս բանկ»-ից հափշտակության գործով մեկ անձի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում Մխիթարյանը և Ղազարյանը հանդիպել են Լիսաբոնում Սիրիայում գեներալ Է զոհվել, որը պատասխանատու Էր Դեյր Զորի պաշտպանության համար Մոսկվայում տաքսու հայազգի վարորդը թունավորել է ուղևորներին և թալանել նրանց ՉԼ. Օրվա խաղերի անոնս Վլադիմիր Ռախմանինը միգրացիան կանխելու համար առաջարկում է խթանել ներդրումները գյուղատնտեսության ոլորտում Լևոն Հայրապետյանի ոսկե տառերով է գրվել բոլորիս սրտերում. Արցախի պետնախարար Նախագահն ընդունել է Ռուսաստանի և Բելառուսի քննչական կոմիտեների նախագահներին ՖԻԴԵ-ն Հայկ Մարտիրոսյանին, Մանուէլ Պետրոսյանին և Արման Միքայելյանին շնորհել է գրոսմայստերի տիտղոս
Այսօր Այս շաբաթ Այս ամիս
website by Sargssyan