Երևան, 18.Նոյեմբեր.2017,
--
:
--
,

Տեսիլքներն ու վկայությունները հայոց մեջ



Մեր հոգևոր ճանապարհի ոսկիները որքանո՞վ ենք տվել ժողովրդին, և ընդհանրապես աշխատո՞ւմ ենք այդ ուղղությամբ: Իսկ մենք դրանք ունենք, պարզապես շաղ են տրված հնագույն մատյաններում: Մեր խնդիրն է հավաքել, մեկտեղել, ու հասու անել մարդկանց:
Տվյալ դեպքում խոսքը մեր սրբերի, հոգևոր հայրերի տեսիլքների ու մարգարեությունների մասին է: Մինչ օրս մենք դա չենք արել. չկա այն ժողովածուն, որտեղ համահավաք ներկայացվեին դրանք: Իսկ ամեն ժողովուրդ դա անում է և պարտավոր է անել: Որպեսզի նրա երթը պատմության մեջ ընկալելի լինի նաև հոգևոր լույսի ներքո: Մեզանում ևս վերջապես, փառք Տիրոջը, դա տեղի ունեցավ: 2009 թվականին այդ կարևոր ու սուրբ գործը ստանձնեց Աշոտ Հունանյանը. նա մտավ գրադարաններ, մատենադարան, հետազոտեց գիրք ու մատյան ու նրանցից հանեց տեսիլքներն ու մարգարեությունները և հրապարակեց առանձին գրքով: Գիրքը կոչվեց «Տեսիլքներ և մարգարեություններ հայոց մասին»:

Մարգարեությունները, որոնք զետեղված են Հին Կտակարանում, գիտենք, կատարվել են ժամանակի ընթացքում: Եվ կատարվել են տող առ տող, բառ առ բառ: Այնպես որ մարդկությունը շատ լավ գիտի դրանց արժեքը: Իսկ մեր սուրբ հայրերը կանգնած են եղել քրիստոնեության ակունքներում, նրանց տեսիլքները ևս չափազանց արժեքավոր են: Ընդ որում, արժեքավոր են ոչ միայն մեզ համար: Մարդկությունը ևս նրանցում վկայություններ կգտնի իր հետագա ընթացքի մասին: Նաև աշխարհի վերջն է դրանցում երևում, թե ինչը ինչպե՞ս է տեղի ունենալու և ինչո՞ւ է հենց այդպես լինելու: Այս մարգարեություններն ընդգրկում են մինչև ժամանակների վերջը, մինչև Քրիստոսի երկրորդ գալուստը:

Սակայն, բնականաբար, մեզ համար առավելապես կարևոր է այն, ինչ վերաբերում է մեզ ու մեր երկրին: Ընդ որում ասենք, որ շատ տեսիլքներ ու մարգարեություններ արդեն իսկ իրականացված են: Խնդրեմ` Մովսես Խորենացու տեսիլքը, որը վերաբերում էր Բագրատունիների և Արծրունիների նախարարական տներին: Սրբին տեսիլքով հայտնվում է, որ նախարարական այս տները թագավորություններ են ստեղծելու մեր հողի վրա, և ժամանակին այդ մասին նամակով հայտնում է նրանց իշխաններին: Պահպանվել է նամակը, որն էլ զետեղված է վերոնշյալ գրքի մեջ:

Ընդհանրապես ասենք, որ բովանդկային առումով ընդգրկուն և առավել մեծ ժամանակահատվածի համար հայտնված տեսիլքներ են Գրիգոր Լուսավորչի, Ներսես Մեծի, Սահակ Պարթևի, սուրբ Դանիելի մարգարեությունները: Մեր ժողովրդի անցած ողջ ճանապարհը կանխատեսված են նրանցում: Մենք հոգևոր լուրջ խոտորումներ ենք ունենալու, շեղվելու ենք Աստծու ճանապարհից, անգամ երես ենք թեքելու նրանից, ուստի և չի ուշանալու հետևանք–պատիժը. կորցնելու ենք մեր պետությունն ու պետականությունը, հաճախ անցնելու ենք երկրային գեհենի միջով: Մեծ սրբերը ժամանակների միջով տեսել են այս ամենը ու հաղորդել մեզ: Այնպես որ, դրանց մի մասն արդեն իսկ կատարված է, սպասենք մյուսների իրականացման ժամին:

Ում սիրում եմ…
Եվ ինչո՞ւ են այդքան շատ աղետներն ու կորուստները, երբ մենք նրա ընտրյալ ժողովուրդն ենք: Իսկ որ ընտրյալ ենք, այդ մասին Հիսուսը մեզ տեղեկացնում է Թադևոս առաքյալի միջոցով, երբ որպես տեսիլք հայտնվում է նրան: Առաքյալը դատապարտված էր մահապատժի: Վերջին ժամերն են, նրա հետ են նաև իր աշակերտները, այդ թվում` հայոց Սանատրուկ թագավարի դուստրը` սուրբ Սանդուխտը: Երբ աշակերտները քնում են, սուրբ Թադևոսը մնում է արթուն ու շարունակում է աղոթքը: Նա Հիսուսից խնդրում է, որ մեր ազգին պահի իր ձեռքի հովանու ներքո: Աստված լսում է նրա աղաչանքը և տեսիլքով հայտնում, որ այսուհետև հայ ժողովուրդը լինելու է իր սեփական ժողովուրդը:
Իսկ պատմության ընթացքում մենք մշտապես ենք զգացել խստահայաց Փրկչի ներկայությունը: Նա իր ապտակներով ուղղորդում է մեր ընթացքը ու պարտադրում, որ գնանք ճշմարիտ ճանապարհով: Մեր պարագայում էլ իրողություն է այն, ինչ Հին Կտակարանում ասվում էր հրեաների վերաբերյալ: Որ եթե շեղվեք ճշմարիտ ճանապարհից, ես ձեզ վրա ա՛յս, ա՛յն ժողովրդին կբերեմ, որոնք ձեզ կկոտորեն, կհալածեն, ցիր ու ցան կանեն աշխարհով մեկ: Իսկ հրեաները հենց իր` Հիսուսի ընտրյալ ժողովուրդն էին: Ապտակներ հասցնելով, փորձությունների միջով անցկացնելով` ի վերջո նրանց բերում է ճշմարիտ ճանապարհի դուռը, երբ արդեն առկա էին ապաշխարանքն ու հոգևոր մաքրման ընթացքը:

 Վստահաբար նույնը և մեր վերաբերմամբ է. մենք ևս ընտրյալ ենք նրա համար: Ոչինչ պատահական չկա աշխարհի մեջ, անգամ տերևը պատահական չի ընկնում ծառից. մենք առաջինն ընդունեցինք քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն, աշխարհում առաջին պետական այրը, որ ընդունեց քրիստոնեական հավատը հայոց Աբգար թագավորն էր: Այնպես որ Քրիստոսն ինքն է պատասխանում հարցին` ում որ սիրում եմ, նրան էլ խրատում եմ:

Սահակ Պարթևի տեսիլքը

Հարկ է ասել, որ մեզ հետ և մեր օրերի հետ կարծես առավել «խոսում է» սուրբ Սահակ Պարթևի տեսիլքը: Այն իր «Հայոց պատմության» մեջ մեզ է հաղորդում Ղազար Փարպեցին:
Այս տեսիլքը ներկայացնում է մեր անցած ճանապարհն իր լույս ու ստվերով: Վկայում է, որ շատանալու են մեր մեղքերը, ուստի և կորցնելու ենք մեր թագավորությունը: Խոտորվելու է նաև քահանայապետության ուղին, քանզի մեր շատ քահանայապետեր ավելի արծաթասեր են դառնալու, քան` աստվածասեր: Հրեշտակը, որը սրբի համար մեկնաբանում է տեսիլքը, նկատում է` «շատ շուտով պետք է լռեն Արշակունյաց տոհմի թագավորությունը և քահանայությունը` արժանավոր քահանայապետ Գրիգորի տոհմից»:

Եղավ այն, ինչ հավաստում էր տեսիլքը, գիտենք: Բայց այլ բան էլ է ասում նույն տեսիլքը. մենք կկարողանանք մեր մեջ ուժ գտնել և հասնել Տիրոջ ողորմությանը. մինչև անապատի պիղծի հայտնվելը կվերանորոգենք մեր կորցրած թագավորությունը և հայրապետությունը: Ավելին, ըստ տեսիլքի` մենք ունենալու ենք թագավոր Արշակունյաց տոհմից և քահանայապետ` Լուսավորչի տոհմից: Ամենայն հավանականությամբ պետք է այսկերպ մեկնաբանել` մեր երկրի առաջնորդը արժան կլինի Տրդատ Մեծին, իսկ կաթողիկոսը իր հավատով ու նվիրվածությամբ կհիշեցնի Գրիգոր Լուսավորչին: Եվ սա` ինչպես ասացինք, մինչև նեռի ժամանակները:

Իսկ այսօր շատ սրբեր իրենց հոգու աչքով տեսնում են, որ մոտենում են այդ ժամանակները: Աշխարհում տեղի է ունենում հոգևոր ու բարոյական արժեքների սրընթաց անկում, տարբեր հոսանքներ ու կազմակերպություններ, որոնց հղացել ու կազմակերպել է մարդկությունը, իրենցով հիշեցնում են այն, ինչ նկարագրվում է հայտնության գրքում: Ծնվել ու շարունակում են ծնվել բազում նախաձեռնություններ, որոնք փորձ են անում ստվերել քրիստոնեական արժեքներն ու եկեղեցին: Եվ այս ամենն ուղեկցվում է կատակլիզմներով ու բնական աղետներով:

Միաժամանակ Սահակ Պարթևին տեսիլքով հայտնի է դառնում մեր ժողովրդի հոգևոր ընթացքը: Նրան երևում են ոսկեգիր, ապա` ջնջված տառերով գրություններ: Դրանք վկայում են մեր հոգևոր ճանապարհի վայրիվերումները. ունեցել ենք Քրիստոսին նվիրյալ, իրենց հոտն ազնվորեն հովվող քահանայապետեր, նաև մեր պատմության ընթացքում եղել են քահանայապետեր, ովքեր Լուսավորչի գահը ծառայեցրել են անձնական նպատակներին:
Ապա վկայվում է ամենակարևորի մասին, երբ մարդկությունն իր վերջին պատերազմը կվարի չարի դեմ: Ըստ տեսիլքի, այդ պատերազմում իր մեծ առաքելությունն ունի հենց մեր ժողովուրդը: Անշուշտ, պատերազմ չի նշանակում միայն զենքով ու բանակներով. պատերազմ է լինելու նաև հոգևոր դաշտում, նաև բարոյական արժեքների պահպանման համար: Չարի դեմ այդ մեծ կռվի ժամանակահատվածում վկայվում են մեր երկու քահանայապետերի մասին. նրանք երկուսն էլ ելնում են չարի դեմ, նրանից հալածվում, ենթարկվում տառապանքների ու կորուստներ կրում: Առաջինը Տիրոջ մոտ է գնում բնական մահով, իսկ երկրորդը մատրիրոսվում է այդ ճանապարհին:

Առջևում են

Աշոտ Հունանյանն ապա վերահրատարակեց իր գիրքը, այժմ `«Տեսիլքներ և մարգարեություններ ի հայս» խորագրով: Բայց արդեն լրացված–հավելված տարբերակով: Բանն այն է, որ այսօր էլ մեզանում երևում են տեսիլքներ, տեղի են ունենում վկայություններ: Հարկ է, որ դրանք ևս ներկայացվեին մարդկանց:

Եվ ո՞րն է էականը. այսօր տեսիլքներ առավելապես երևում են մանուկներին: Սուրբ Հոգին նրանց միջոցով է խոսում: Պատմում է հատկանշական մի տեսիլքի մասին: Տասնամյա աղջնակը, ով հոր հետ ներկա է լինում պատարագին, գալով տուն, հորն ասում է` հայրիկ, երբ քահանան հաղորդություն էր կատարում, ես տեսա, թե ինչպես նրա կրծքից դուրս եկավ Հիսուսը և սկսեց իր ձեռքերով նշխարը դնել մարդկանց բերաններում:

Ըստ հոգևոր հայրերի ևս` մեր ժամանակները Սուրբ Հոգու ժամանակներն են, ուստի և տեսիլքներ ավելի հաճախ պետք է լինեն: Իսկ շատ տեսիլքներ վերաբերում են հենց մեր օրերի իրադարձություններին: Մի քանի տարի առաջ առանձին գրքով Մաքսիմ Ոսկանյանը հրապարակեց բոլոր այն տեսիլքները, որոնք երևացել էին` կապված ղարաբաղյան պատերազմի ու այդ պատերազմում մեր հաղթանակի հետ:

«Եղբայրները նախ տեսան ողջ Արցախը մռայլ գույների մեջ: Ժողովուրդը մուգ զգեստներով էր ու տխուր: Եվ հանկարծ շողշողացող լույսերի մեջ երկնքից իջավ Աստվածածինը և աջ ձեռքի ցուցամատով հերթով ցույց էր տալիս զանազան բնակավայրեր: Եվ ուր մատով ցույց էր տալիս, այնտեղ փոքր ի փոքրե արյուն էր թափվում: Եվ հետո տեսիլքի մեջ երևաց Գանձասարը, որ պայծառանում էր, և այնքան պայծառացավ, որ արևի պես սկսեց լուսավորել ամբողջ Արցախ աշխարհը: Եվ ամեն մի բլրի վրա մի ոսկե խաչ կար, որն իր հերթին լուսավորում էր իր մոտակա տարածքը: Իսկ տեսիլքի վերջում երևաց, որ ամբողջ Արցախի ժողովուրդը զգեստափոխված է, ամենքն էլ սպիտակ զգեստներով էին ու փառաբանում էին Աստծուն: Եվ շատ լուսավոր մի տեսարան էր իջել Արցախի ամբողջ տարածքի վրա, և ողջ Արցախի տարածքով երկնքում գրվեց ՀԱՅԱՍՏԱՆ–ՀԱՎԱՏՔ»:
Այս տեսիլքը երևացել է 1985 թվականին երևանաբնակ, բայց ծննդով արցախցի երկու հավատացյալ եղբայրների:

Ըստ Աշոտ Հունանյանի, հատկապես վերջին շրջանում երևացող տեսիլքներում փաստվում է, որ առաջիկա տասնամյակներում մեծ վերելք է սպասվում մեր ժողովրդին: Եվ շարունակում է` «մարդիկ կան, ովքեր չեն հավատում, որ մենք մեր կորցրած հայրենիքը կվերադառնանք, իսկ ես վստահ եմ, որ այդպես է լինելու»:

…Եվ` Սուրբ Հոգին շարունակում է խոսել հայոց հետ: Եվ տեսիլքները կամրջում են իրար ու հավաստում, որ մեր լավագույն ժամանակները առջևում են:

Գոհար Սարդարյան

loading...
Զլատան Իբրահիմովիչը ցանկանում է վերադառնալ Շվեդիայի հավաքական Հայաստանում առաջիկա օրերն առանց տեղումների կլինեն Էրդողանը հայտարարել է թուրք զինվորներին Նորվեգիայից հետ կանչելու մասին Սամվել Կարապետյանն ընտրվել է Մոսկվայի «Արարատ»-ի նախագահ Ալեքսիս Օհանյանն ու Սերենա Ուիլյամսն ամուսնացել են Արոնյանը հաղթանակ տարավ ՖԻԴԵ-ի «Գրան պրիում» Դավիթ Լոքյանն ընդունել է Ասիական զարգացման բանկի հայաստանյան գրասենյակի փոխտնօրենին Գեղարքունիքի մարզում կատարվել է 11 հազար հեկտար աշնանացան Էրդողանը հայտնել է Թուրքիայի, ՌԴ-ի եւ Իրանի գլխավոր շտաբների պետերի առաջիկա հանդիպման մասին Մեքսիկան աջակցում է ՄԽ համանախագահների միջնորդությամբ ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանը ԼՂ հարցում վերջնական խաղաղության հասնելու համար պետք է պահպանվի զինադադարը. Ալոիզիո Նունես Ֆերեիրա Տարոն Մարգարյանը հանդիպել է «Նեսթ Լաբս» ընկերության հիմնադիր Թոնի Ֆադելի հետ Հայաստանը մշտապես կողմ է ԼՂ խնդրի ինտենսիվ բանակցություններին. Նալբանդյանն արձագանքել է Ադրբեջանի հայտարարությանը Սերգեյ Մինասյանը՝ Ռումինիայում ՀՀ դեսպան Նորք-Մարաշի զինված խմբի գործով դատական նիստը հետաձգվեց ԱԺ-ն ընդունեց բժիշկների մասնագիտական գործունեությունը խոչընդոտելու համար խիստ պատիժ սահմանող օրինագիծը Իտալիայում մահացել Է «Կոզա նոստրայի» նախկին պարագլուխը Ակնաշենը հայկական լեռնաշխարհի վաղագույն նստակյաց բնակատեղին է. պեղվել են օձաքարից զարդեր, ուլունքներ ՊԵԿ պատվիրակությունն ուսումնասիրել է ավտոմատացված համակարգերի կիրառման ոլորտում Չինաստանի փորձը «Միկի` հայ հերոս» ֆիլմն արդեն հասանելի է համացանցում Թուրքիայում լուսային տարիներով հեռու են ԼՂ խնդրի էությունից. ՀՀ ԱԳՆ արձագանքը Էրդողանի հայտարարություններին Հայ ուսանողի ստացած գիտելիքը Հայաստանի ապագա ձեռքբերումների գրավականն է. Տարոն Մարգարյան Կառավարության որոշումը չի փրկի ընդդիմությանը Ուղիղ միացում ԱԺ-ից
Այսօր Այս շաբաթ Այս ամիս
website by Sargssyan