Երևան, 23.Հունիս.2017,
--
:
--
,

Հայաստանի դիվանագիտության առաջնահերթ խնդիրներից մեկը պետք է լինի Իսրայելի հետ հարաբերությունների նորմալացումը


Մեր հյուրն է արտակարգ և լիազոր դեսպան Արման Նավասարդյանը

– Հայաստանն ու Իսրայելը դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել են դեռ 1992–ին, բայց հարաբերություններ, ըստ էության, չկան: Ինչո՞ւ:

– Ճիշտ եք նկատել: Ըստ երևույթին, հարցը սխալ է դրվել ի սկզբանե: Ես գիտեմ դա, քանի որ այն ժամանակ փոխնախարար էի: Երբ անկախացումից հետո Հայաստանն սկսեց դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել պետությունների հետ, Իսրայելի հետ համաձայնագիր ստորագրեցինք, կարծեմ, Մոսկվայում: Անցավ որոշ ժամանակ, բայց դեսպանություններ չբացվեցին: Իսկ քանի որ քաղաքականության և դիվանագիտության մեջ վակուում չի լինում, այդ բաց տարածքն անմիջապես լցրեց Բաքուն:

– Մինչև 2007 թ. Հայաստանում Իսրայելի դեսպանը եղել է Վրաստանում այդ երկրի դեսպանը: Իսկ 2007–ից Հայաստանում Իսրայելի դեսպանի նստավայրը Երուսաղեմն է: Արդյոք սա դիվանագիտական աբսուրդ չէ՞:

– Նման բաներ լինում են: Բայց դա նշանակում է հարաբերություններն իջեցնել «պլինտուսի» մակարդակի: Ես միշտ ասել եմ` Հայաստանի դիվանագիտության առաջնահերթ խնդիրներից մեկը պետք է լինի Իսրայելի հետ հարաբերությունները լավացնելը: Կա «մաքոքային դիվանագիտություն» հասկացություն: Այսինքն՝ արվում են քայլեր, գործողություններ, որոնց չեն խառնվում ո՛չ արտգործնախարարությունը, ո՛չ պետական համակարգը, բայց որոնք ապահովում են որոշակի արդյունք: Պետք է գործի դրվի նաև այդ ուղղությունը: Մենք անպայման պետք է նորմալացնենք հարաբերությունները Իսրայելի հետ: Այն կողմում էլ կան մարդիկ, ովքեր ուզում են դա և պատրաստ են դրան:

Հայաստանի համար դա շատ կարևոր է, որովհետև դեպքերի հետագա զարգացումը կարող է պտտվել դրա շուրջ: Միաժամանակ շատ բարդ խնդիր է, քանի որ կա Իրանը, կա Ադրբեջանը: Բայց մենք այսքան ժամանակ չհասկացանք, որ դիվանագիտության հիմնական գործերից մեկը պետք է լինի հակառակորդի հակասությունների վրա խաղալը:

– Մենք երկար տարիներ կոմպլեմենտար քաղաքականություն ենք որդեգրել կամ ասում ենք, որ որդեգրել ենք Արևմուտքի և Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում: Մենք չէի՞նք կարող նույն կոմպլեմենտարությունը կիրառել Իսրայել–Իրան կամ Իսրայել–արաբական աշխարհ հարաբերություններում:

– Իհարկե, կարելի էր: Գոնե պետք է փորձել: Պետք է կարողանալ խաղալ հակառակորդների հակասությունների վրա: Սա մի ուղղվածություն է: Մյուսը` կարողանալ օգտագործել երրորդ կողմի հնարավորությունները: Բերեմ կոնկրետ օրինակ: Ես հարց եմ տալիս` մենք չունենք հարաբերություններ Սաուդյան Արաբիայի և Պակիստանի հետ, արդյո՞ք որևէ բան այդ ուղղությամբ անում ենք: Մենք լավ հարաբերություններ ունենք Իրանի հետ: Իրանը փայլուն հարաբերություններ ունի Պակիստանի հետ: Չինաստանը փայլուն հարաբերություններ ունի Պակիստանի հետ: Պետք է օգտագործել այդ կապերը: Ճանապարհ միշտ էլ կա: Կարող ենք կիրառել նույն «մաքոքային դիվանագիտության» հնարավորությունները:

– Նեթանյահուն իր վերջին այցերը Ադրբեջան և նաև Ղազախստան, երկրներ, որոնք մեղմ ասած, այնքան էլ լավ տրամադրված չեն Հայաստանի նկատմամբ, անվանել է պատմական: Մենք ի՞նչ քայլեր ենք ձեռնարկում կամ կարող ենք ձեռնարկել` հակադրելու կամ մեղմելու այդ համագործակցության հետևանքները մեզ համար:

– Պետք է փնտրել ուղիներ: Մենք հսկայական համայնք ունենք ԱՄՆ–ում: Հրեական լոբբինգը ահավոր ուժեղ է այնտեղ: Ես գիտեմ հայ հայտնի դեմքեր, ովքեր շատ սերտ հարաբերություններ ունեն նրանց հետ: Պետք է փնտրել կապեր, ոչ թե «Արի տուն» խաղալ:

– Հայաստանում Իսրայելի դեսպան Էլիյահու Երուշալմին վերջին իր հարցազրույցում նշել է, որ Իսրայելի համար Եվրասիան կարևոր տարածաշրջան է և Եվրասիայի երկրների, այդ թվում` Հայաստանի հետ հարաբերությունների ամրապնդումը կարևոր է: Հայաստանի մասով այդ հարաբերությունների շրջանակը ո՞րը կարող է լինել:

– Իսկ չե՞ք մտածում, որ նույն Իսրայելի համար գուցե լինեն հարցեր, որոնց շուրջ կցանկանար Իրանի հետ գտնել շփման կետեր: Խաղալ է պետք:

– Ի դեպ, անդրադառնալով ԼՂ հարցին, դեսպանը նշել է, որ Իսրայելը կողմ է խաղաղության հաստատմանը, բայց հրաժարվել է մեկնաբանել Ադրբեջանին զենք վաճառելու փաստը:

– Դա դիվանագիտական հռետորաբանություն է: Պետք է կարողանալ կարդալ դիվանագիտական տեքստերը: Իսկ դա մի ամբողջ գիտություն է:

Արփի Սահակյան

loading...
«Գողթ» խումբը մենահամերգով հանդես կգա Երևանում Seiko-ն ժամացույցը զարդարել Է թանկարժեք քարերի աստղերով Կրակոցներ Մալաթիայում. գլխի հրազենային վնասվածքով մեկ հոգի տեղափոխվել է հիվանդանոց Գերմանիան և Չիլիին մեկական գնդակ փոխանակեցին. Կոնֆ. գավաթ Բիլ Գեյթսը, Forbes հանդեսի վարկածով, գլխավորել է ամենահարուստ ամերիկացիների ցուցակը «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ը ձեռք կբերի «Մոնակո»-ի կիսապաշտպան Ֆաբինյույին WikiLeaks-ը ԿՀՎ-ի նոր փաստաթղթեր Է հրապարակել կիբեռլրտեսության վերաբերյալ Ադրբեջանի քայլերը վկայում են այդ երկրում առկա լուրջ ճգնաժամի մասին. Դավիթ Բաբայան Ստոկհոլմում բացվել է լուսանկարիչ Դավիթ Հակոբյանի «Պատմություններ ճանապարհից» խորագրով ցուցահանդեսը Միջազգային և հայ աստղերը միանում են ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի «Սուպեր հայրիկներ» հանրային արշավին ԱՄԷ-ն հրապարակել է Կատարին առաջադրվող պահանջները Հայաստանի արտգործնախարար Նալբանդյանը կայցելի Բելգրադ Դիվերսիոն ներթափանցման փորձի արդյունքում հակառակորդը 4 զոհ է տվել ՀՀ քննչական կոմիտեն հետախուզում է հայտարարել ՀՀ ԿԳՆ կեղծ ատեստատ տրամադրած բաժնի պետի նկատմամբ Ակտիվ բուժական միջոցառումներ. Կամավոր Խաչատրյանը ներկայացնում է Արցախում վիրավորված զինծառայողների վիճակը Հայաստանի ՊՆ առաջին տեղակալն ընդունել է ԿԽՄԿ պատվիրակության ղեկավարին Թուրքիան Կատար է տեղափոխել իր զինվորականների առաջին խումբը Երեւանում ծնված հնգյակի երկու աղջիկները շուտով դուրս կգրվեն Հնագետները Գորիսում բացառիկ վիշապ քարակոթող են հայտնաբերել Հունաստանի ԱԳՆ-ն դատապարտել է Սուրբ Սոֆիայի տաճարում Ղուրանի ընթերցումը Ադանայում ԻՊ դեմ գործողություն է իրականացվել. ձերբակալված է յոթ մարդ ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահը մասնակցելու է Միջազգային Հաշվարկների Բանկի ընդհանուր տարեկան ժողովին Սերժ Սարգսյանը մասնակցում է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության գագաթնաժողովին ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի եզրափակիչ ելույթը ՀՀ Ազգային ժողովում
Այսօր Այս շաբաթ Այս ամիս
website by Sargssyan